Richard Smit en Jeroen Segenhout

Amsterdam

Regionale dagbladen hebben dankzij de Nationale Regiopers (NRP) hun achterstand op landelijke kranten flink ingelopen. Als vertegenwoordiger van vele lokale titels kon dit bedrijf de boodschappen van adverteerders in één klap uitventen, van Roodeschool in Groningen tot Stein in Limburg. Dat succesvolle podium raken ze binnenkort kwijt.

Op 1 maart komt er een einde aan een bijna veertienjarige geschiedenis van NRP. De aandeelhouders — een aantal grote krantenconcerns — hebben eind vorig jaar besloten de gezamenlijke verkooporganisatie op te heffen. Daardoor komen dertig werknemers op straat te staan, die jaarlijks voor tientallen miljoenen euro’s aan advertenties binnenhaalden.

Het snelle einde van NRP is voor velen als een verrassing gekomen, zeker in combinatie met een opmerkelijke aankondiging van Wegener. De uitgever van regionale kranten als De Gelderlander en BN/De Stem zal na 1 maart de advertentieverkoop van de regionale dagbladen van HDC, een dochter van Telegraaf Media Groep (TMG) voor zijn rekening nemen.

Daarmee is er sprake van een opmerkelijke coup. Wegener stapte eind 2010 uit NRP, na geruzie over zijn samenwerking met gratis dagblad De Pers, en beweerde zelfstandig beter de advertentieverkoop te kunnen doen. Nu kaapt het HDC uit de NRP-gelederen. De andere partijen in de verkooporganisatie, waaronder NDC Mediagroep en Koninklijke BDU, zagen daardoor geen andere uitweg dan er ook uit te stappen.

‘We zijn ook verbaasd over deze deal’, zegt commercieel directeur Hans Voorn van NDC Mediagroep. ‘We hebben wel de optie gekregen om ook met Wegener in zee te gaan, maar het mooie aan NRP was dat het een onafhankelijke partij was, een onafhankelijke bv.’

Van onafhankelijkheid is bij Wegener geen sprake meer. Het bedrijf zal vanuit een kantoor in Houten, waar de eigen huis-aan-huisbladen al worden bediend, op commissiebasis advertenties gaan verkopen voor HDC. Beide partijen hebben afgesproken om in ieder geval dit jaar de handen ineen te slaan, maar er is de intentie om een langjarige samenwerking aan te gaan.

Het verbond is ook opmerkelijk, omdat Wegener en HDC-moeder TMG jarenlang elkaars bloed wel konden drinken. Dit gold echter voor de markt van huis-aan-huisbladen, waar beide bedrijven in dezelfde regio’s actief zijn. ‘Bij regionale dagbladen is geen overlap’, verklaart directeur Tim Klein van HDC de overstap.

Toch denken andere betrokkenen dat beide partijen elkaar mogelijk ook hebben gevonden bij de huis-aan-huisbladen, waarmee zware verliezen zouden worden geleden. ‘Bij beide uitgevers zijn nieuwe ceo’s aan het bewind. Zij kijken anders naar de markt, zeker nu de economie zo tegenzit’, denkt Niels Kleverlaan, manager marketing van NRP. Een andere betrokkene suggereert ‘landjepik’, ofwel dat Wegener en TMG de markt voor huis-aan-huiskranten gaan verdelen.

HDC-directeur Klein ziet ook de economische noodzaak tot samenwerking tussen uitgevers, maar hij benadrukt dat de deal tussen zijn uitgeefbedrijf en Wegener betrekking heeft op regionale dagbladen. Over mogelijke uitbreiding kan hij ‘geen uitspraken’ doen.

Gezamenlijk optrekken op de markt voor huis-aan-huisbladen kan gevoelig zijn, gelet op de concurrentieverhoudingen op deze markt. De Nederlandse Mededingingsautoriteit heeft Wegener al voor € 20 mln beboet, omdat het bedrijf afspraken over een eerdere machtsconcentratie bij regionale kranten niet nakwam. Het gedrag van de uitgever ligt daardoor onder een vergrootglas.

Kleverlaan weet dat advocaten uitvoerig naar de nieuwe deal tussen Wegener en HDC hebben gekeken. ‘Ik kan me daarom niet voorstellen dat er risico’s zijn genomen.’ Wegener wil niet veel over het contract zeggen, omdat er nog geen definitieve overeenstemming is. ‘Die zal er tussen nu en 1 maart komen’, aldus een woordvoerder.

Bij inkopers van advertentieruimte is er flinke irritatie over het plotselinge opblazen van de Nationale Regiopers. ‘We weten nu niet eens waar we 1 maart terechtkunnen voor advertenties’, zegt de directeur van een groot media-inkoopbureau. Hij wijst erop dat het weer een drama is om in te kopen bij verschillende lokale titels met al hun verschillende condities nu de harmonisatie van de afgelopen decennia om zeep is geholpen.

‘Met het uiteenvallen van de landelijk gebundelde verkoopdesk is niet alleen de markt, maar zijn ook de regionale dagbladen de voordelen van schaalgrootte kwijt’, zegt Olaf Michielse, directeur van Initiative Group. ‘Volgens mij was NRP de enige marketing- en salesorganisatie waar De Telegraaf echt last van had. Voor de komst van NRP was het een allegaartje van uitgevers. We gaan weer terug in de tijd.’

NDC Mediagroep zit ondertussen niet bij de pakken neer. De krantenuitgever, bekend van Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant en onderdeel van mediaconcern NDC-VBK, gaat zelf de advertentieverkoop voor de grote adverteerders weer doen.

Voorn: ‘Strategisch heeft dat ook voordelen. Je ziet dat adverteerders steeds meer direct zaken willen doen met uitgevers, ook om multimediale campagnes te doen. Wij kunnen daar nu beter op inspelen dan in een situatie waarbij er nog een organisatie tussen zit.’

Het verbond is opmerkelijk omdat Wegener en HDC elkaars bloed wel konden drinken

Wegener stapte eruit en kaapte vervolgens HDC uit de NRP-gelederen. Advocaten hebben uitvoerig naar de nieuwe deal tussen Wegener en HDC gekeken

Vertrek Wegener

Het einde van NRP begon met het vertrek van Wegener eind 2010, en daarmee de helft van de omzet. Naar verluidt konden TMG-topman Swartjes en Wegener-topman Munsterman, nu allebei weg, niet meer door een deur. Wegener bleef door een opzegtermijn nog een jaar lid. Daarna werden de kosten voor NRP voor de overige aandeelhouders te hoog.