Joost Steins
Bisschop

Twee voorspellingen:

1. Het Zwitserse bankgeheim gaat ten onder in het moeras van transparantie.

2. Bibliotheken houden op te ­bestaan.

Het lijken waarheden als koeien. Ze zijn goed verdedigbaar in gezelschappen. Haal er de moderne tijd bij, heb het over openheid en het verdwijnen van grenzen, zeg wat over minister De Jager die de jacht op zwarte spaarders opende, en je hebt het Zwitserse bankgeheim gereduceerd tot een folklore tussen horloges en alpenweiden.

Heb het over ontlezen, over e-books en de mogelijkheid om op Marktplaats een cd met 1000 gescande boeken voor een tientje te kopen en de toekomst van ­bibliotheken is zo schimmig als die van het CDA.

En toch, in één week kan veel veranderen. De Volkskrant kwam op woensdag met het bericht dat ‘data’ het nieuwe goud is van de Zwitsers. De ontwikkeling is een logische. Steeds meer vertrouwen we onze gegevens toe aan ‘de cloud’ , een plek, ergens op deze wereld. Niet in de wolken, maar gewoon op de begane grond. En dus valt de opslagplaats voor data onder de nationale wetgeving.

Het bedrijf GlobeXData is ‘incorporated and based in Geneva’, heeft ook vestigingen in Servië, de Arabische Emiraten, Saudi-Arabië en Canada. Het houdt zich bezig met veilige dataopslag, en garandeert 100% Zwitserse betrouwbaarheid en een volledige bescherming tegen de USA Patriot Act. Het Zwitserse bankgeheim ontpopt zich tot een databank­geheim. Geen Amerikaanse overheid die je Twitter-account kan opvragen, financiële transacties die in de Zwitserse cloud hangen, zijn zo onaantastbaar als de paus in het Vaticaan.

En dan de ambachtelijke bibliotheken. Weblog ReadWriteWeb meldde dat topauteurs bij Amazon goed geld verdienen — enige duizenden dollars per maand extra — met alleen al het uitlenen van digitale boeken. Het Kindle Direct Publishing-programma is in december vorig jaar gestart. In dit programma kunnen lezers tijdelijk een versie van een boek plaatsen op hun e-reader, de Kindle. Er worden nu 75.000 boeken aangeboden, en in december vorig jaar waren er 295.000 uitleningen. Het programma is in ontwikkeling, lezers mogen niet meer dan één titel per maand lenen en alleen boeken van auteurs die exclusief met Amazon werken, worden uitgeleend. Amazon is uitgever, boekwinkel en bibliotheek tegelijk. Het is achterhaald om te denken dat iedere rol in een keten door een andere partij zou moeten worden gespeeld.

Het oude verhaal wordt bevestigd. De mens had ooit behoefte aan kluizen en bibliotheken en het is een illusie om te denken dat de technologie deze basale behoefte kan uitblussen. Het kan er even op lijken dat het lukt, maar ondergronds woedt de veenbrand door en na verloop van tijd wakkert het vuurtje van het bankgeheim en de bibliotheek weer vrolijk op.

Alleen het CDA, dat lijkt een moeilijk verhaal te worden. Aan het radicale midden heeft nog nooit een mens behoefte gehad.

Joost Steins Bisschop is senior consultant en partner bij Jungle Minds. joost@steinsbisschop.nl

Even lijkt het erop dat nieuwe technologie kluizen en bibliotheken overbodig maakt. Maar dan is er...