Misleidend hoge instaprentes zijn verdwenen. ‘De financiële sector heeft een omslag in het denken gemaakt’, zeggen Theodor Kockelkoren en Tim Mortelmans van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ‘Maar het duurt nog jaren voor alle producten oké zijn.’

De toon van de toezichthouder is opvallend mild. In november 2009 haalde AFM-bestuurder Kockelkoren nog hard uit naar de financiële sector. Die verkocht volgens hem ‘knollen voor citroenen’: producten die nodeloos duur en ingewikkeld waren en niet altijd deden wat ze beloofden.

Producten zonder fratsen

Banken betogen al langer het klantbelang voorop te zetten, maar nu ziet de AFM dat ze hun woorden daadwerkelijk in daden omzetten. ‘Ze vragen ons om mee te denken bij het aanpassen van hun producten’, zegt Kockelkoren. ‘Instellingen overleggen graag met ons om het vertrouwen van hun klanten terug te winnen.’ Daarom wil hij de term ‘knollen voor citroenen’ nu niet meer in de mond nemen.

Spaarproducten zijn het meest veranderd. Zogeheten dakpanconstructies, waarbij de rente als lokkertje eerst hoog is maar ongemerkt wordt verlaagd, zijn verleden tijd. ‘Ze zijn vervangen door producten zonder fratsen’, aldus Kockelkoren. Banken zetten klanten actief over naar rekeningen met hogere rentes. Mortelmans, hoofd toezicht financiële ondernemingen, vult aan: ‘Ook hypotheken worden steeds eenvoudiger.’

Maar de AFM zegt niet dat de sector alles op orde heeft. Zo zet de toezichthouder vraagtekens bij gestructureerde producten als contracts for difference (cfd’s). Met cfd’s kunnen beleggers snel meer kwijtraken dan hun inleg.

Werk van maken

De AFM ziet vooral vooruitgang bij banken. ‘Bij verzekeraars is er nog een lange weg te gaan’, aldus Kockelkoren. Hij voegt daaraan toe dat verzekeraars hun producten moeilijker kunnen veranderen omdat ze een langere looptijd hebben. ‘Maar ze moeten er wel werk van maken. Anders achtervolgt het ze nog jaren.’ Hij wijst daarbij op de Monitoring Commissie voor verzekeraars die in december nog zei dat verzekeraars de klant nog steed niet centraal stellen.

Directeur Richard Weurding van het Verbond van Verzekeraars zegt dat verzekeraars wel degelijk verbeteringen hebben doorgevoerd zoals het beperken van contracttermijnen en het introduceren van goedkopere beleggingsverzekeringen. De Nederlandse Vereniging van Banken zegt blij te zijn met de erkenning van de AFM.