Close menu
 
Favoriet Beleggen

'Bank opblazen en geld in beslag nemen'

  • Vasco van der Boon
Fraude
Colourbox

John Deuss staat terecht voor illegaal bankieren. Zijn FCIB geldt bij justitie als ‘de grootste witwasbank ter aarde’. Maar Deuss ziet machtsmisbruik van de overheid.

‘Tot onze spijt’ moeten wij u verzoeken alle tegoeden van uw bankrekening naar een andere bank over te maken, en vervolgens uw bankrekening op te heffen.’ Die dringende oproep krijgen 2700 internetbankierende klanten van de First Curaçao International Bank (FCIB) 15 augustus 2006 toegezonden door de ‘chairman of the supervisory board, John Chr. M.A.M. Deuss’. De brief bevat een handleiding voor hoe deze internetklanten hun elektronische bankrekening kunnen sluiten.

Fictieve telecom- en computerhandel

FCIB neemt zo afscheid van een kwart van zijn rekeninghouders. De bank stuurt iedereen weg afkomstig uit de telecom- en computerhandel. Deze rigoureuze stap neemt de veelbesproken Nederlandse zakenman Deuss omdat, zo legt hij zijn klanten uit, het internetbankieren voor dit segment van zijn klanten ‘in toenemende mate moeilijk, zo niet onmogelijk, wordt gemaakt’ door Her Majesty’s Revenue & Customs, de Britse Fiod.

Deuss heeft dan al een kleine twee jaar naar zijn idee coöperatief overleg met Britse en Amerikaanse autoriteiten over hun verdenkingen tegen sommige FCIB-klanten. De Britten menen dat sommigen betrokken zijn bij btw-carrouselfraude met fictieve telecom- en computerhandel. Zijn contacten met de autoriteiten leiden ertoe dat Deuss uiteindelijk besluit al zijn klanten uit de telecom- en computerhandel de deur te wijzen.

Bermuda

Het heeft Deuss niet mogen baten. Drie weken na het afscheid van de kennelijke risicogroep vallen op 6 september 2006 opsporingsdiensten binnen bij een kasteeltje in Berg en Dal. Daar is volgens ­Deuss een administratiekantoor van zijn bedrijvengroep gevestigd, dat ook voor FCIB werkzaamheden uitvoert. De opsporingsambtenaren zijn vergezeld van een bij de Fiod gedetacheerd medewerker van de Nederlandsche Bank (DNB), de bankentoezichthouder.

Er gaat ook een arrestatiebevel uit naar Deuss. Een maand later wordt hij op Bermuda aangehouden. Maandag, bijna zeven jaar later, moet Deuss vanwege deze invallen voor de rechtbank in Arnhem verschijnen. Het verwijt is dat Deuss vanuit zijn kasteeltje in Berg en Dal zonder DNB-vergunning heeft gebankierd.

Deuss en zijn advocaat Daan Doorenbos vinden het maar een rare zaak. FCIB had al dertig jaar een vergunning van de Bank Nederlandse Antillen, de toezichthouder op de banken op de Antillen. Waarom dan zo’n actie van justitie tegen niet eens een bijkantoor van FCIB in Berg en Dal, maar een ‘back office’, een administratiekantoor. En dat terwijl Deuss altijd met de autoriteiten zou hebben samengewerkt.

Logboek

Om erachter te komen wat de aanleiding is geweest voor de actie vraagt de verdediging het dagboek op dat de opsporingsdienst Fiod bij moet houden. Het Openbaar Ministerie weigert dit aanvankelijk, maar in opdracht van de rechtbank wordt het logboek toch toegevoegd aan het strafdossier. Het is maar een karig uittreksel van 92 van de 438 pagina’s, omdat openbaarmaking van de rest het onderzoek zou schaden.

Op de pagina’s die wel beschikbaar zijn gesteld, spreken de Fiod-medewerkers in soms onversneden bewoordingen over wat hen bezig houdt. Zoals op 28 september 2005. Het logboek doet verslag van nieuwe besprekingen tussen de Britse en de Nederlandse opsporingsambtenaren. Die werken aan een gezamenlijke actie tegen Deuss. Het Fiod-journaal: ‘Doel: FCIB opblazen en geld inbeslagnemen via Rabo en veroordeling broer en zus.’ Met broer en zus worden John Deuss en Tineke ­Deuss bedoeld.

Dat is machtsmisbruik, betoogt de verdediging: een overheidsinstantie als de Fiod die zich ten doel stelt een bank te vernietigen.

Geoutsourcede dienstverlening

Het aangrijpingspunt voor de actie van de autoriteiten tegen Deuss is het voormalige kantoor en woonhuis van Deuss in Berg en Dal bij Nijmegen. Na het vertrek van Deuss naar Bermuda is daar het administratiekantoor gevestigd van de tientallen bedrijven die Deuss wereldwijd heeft. Ook voor FCIB worden in dit kasteeltje werkzaamheden verricht. Een andere serviceverlener van FCIB is Transworld ICT Solutions in het Indiase Bangalore. Dat adverteert met ‘alomvattende, veilige en wereldwijde’ betaaltransacties. Deuss­ ziet beiden als geoutsourcede dienstverlening, net zoals menig andere bank automatiseringspersoneel in India heeft.

De outsourcing vindt volgens Deuss plaats met medeweten van de Antilliaanse centrale bank. Jaar in, jaar uit bezorgt FCIB maandstaten bij die Antilliaanse toezichthouder. Die ziet geen reden in te grijpen. In het internationale bankentoezicht geldt het principe van homecountry-control. Dat betekent dat de centrale bank in het land waar het hoofdkantoor is gevestigd, leidend is. De Antillianen klagen niet bij DNB, hun grote broer. Uit de jaarrekeningen die FCIB publiceert, blijkt ondertussen dat het balanstotaal van FCIB omhoogschiet, nadat de bank in 2000 met medeweten en toestemming van de Antillianen open wordt gesteld voor externe klanten. Vlak voor de inval bedraagt het balanstotaal een half miljard dollar.

Modernste klantenscreening van de bancaire wereld

De verdediging van Deuss vraagt zich af waarom de Antilliaanse centrale bank nooit een kanttekening heeft gezet bij de door de externe accountant Deloitte en de interne accountant PwC goedgekeurde FCIB-jaarrekeningen en de onderliggende maandstaten, als ze zo verdacht zouden zijn. De Antilliaanse centrale bank had ook via het inschakelen van de Nederlandse centrale bank kritiek kunnen uitoefenen op de computeroperaties in Berg en Dal. Ook dat is niet gebeurd.

Het tegenovergestelde gebeurt wel. De FCIB neemt vanwege de snelle groei zelf initiatieven om de interne controle te verbeteren. In mei 2006 beroemt het Amerikaanse softwarebedrijf Mantas zich erop dat het antiwitwas- en compliancesystemen heeft verkocht aan FCIB. De bank heeft zo de modernste klantenscreening van de bancaire wereld, zal Deuss in besloten kring verklaren.

Carrouselfraudeurs

Het resultaat blijft niet uit. ­Deuss bespeurt inderdaad onregelmatigheden met btw-betalingen bij zijn klantenkring bij FCIB. Hij trekt daar zelf over aan de bel bij Her Majesty’s Revenue & Customs. Van die melding maakt de Nederlandse Fiod op 16 juni 2006 gewag in het onderzoekslogboek: ‘Brief van John Deuss aan HMRC is gisteren door Ian Watson (vertrouwelijk) aan mij gefaxt. Kort gezegd staat hierin dat de FCIB heeft vastgesteld dat zij, door hun mooie systeem van snel gelden kunnen overboeken, ontdekt zijn door carrouselfraudeurs. Inmiddels hebben zij allerlei maatregelen getroffen en bieden zij hun medewerking aan de HMRC aan om in direct contact mee te helpen deze fraude te bestrijden.’

Het Fiod-logboek noteert ook: ‘Het frustreert Deuss dat hij geen contacten krijgt met de HMRC. Hij schrijft in de brief ook een paar keer dat hij weet dat de HMRC de FCIB ziet als medeplichtig aan de btw-fraude.’ De Fiod concludeert met merkbare tegenzin: ‘De HMRC zal er niet aan ontkomen om een gesprek te hebben met de FCIB/Deuss.’

‘Pseudo-dienstverlening’

De Britten keken voorjaar 2006 via ‘account monitoring orders’ mee op de bankrekeningen van vermoede btw-fraudeurs bij Britse banken als Barclays en HSBC en hun tegenrekeningen bij FCIB. Via wat Britse documenten ‘disruption policy’ tegen FCIB noemen, worden verdachte bankklanten richting FCIB geleid. De autoriteiten wijzen Rabo als enige schakel tussen de FCIB en de buitenwereld aan. De Rabo sluit daartoe 12 januari 2006 met het OM wat de verdediging een contract voor ‘pseudo-dienstverlening’ noemt.

Bron: FD
 
Reageer als eerste op dit bericht!

Bel gratis met 0800 - 666 666 7 voor hulp met inloggen