Normaliter betalen deze ondernemingen in Europa een opslag van 6%-punt boven op de risicovrije rente (het rendement op veilige staatsobligaties), maar in de loop van 2011 liep de ‘spread’ op naar een slordige 10%-punt.

High yield-obligaties

In de Verenigde Staten is de markt voor zogenoemde high yield-obligaties (ook wel junkbonds genoemd) het vijfvoudige van die in Europa. Hoe groter de volumes, hoe makkelijker de verhandelbaarheid. Vandaar dat de gemiddelde historische opslag in de VS met 5%-punt iets lager ligt. Maar ook daar was deze eind vorig jaar opgelopen tot ruim 600 basispunten.

Per saldo groeide in 2011 de kloof tussen de Amerikaanse en de Europese high yield-markt dus. Voor bedrijven met een lage kredietstatus werd Europa te duur, en sommigen kozen daarom voor het uitgeven van dollarobligaties aan de andere kant van de oceaan.

Driejarige leningen

Op 21 december verstrekte de ECB de banksector voor €489 mrd aan driejarige leningen tegen een rente van 1%. ‘Dat was voor ons het signaal dat een tweede banken­crisis zou worden voorkomen’, aldus Andrew Wilmont, port­foliomanager bij de vermogensbeheerstak van het Franse AXA. ‘In dat geval zouden de spreads in Europa gemakkelijk naar 1600 ­basispunten kunnen.’

In plaats daarvan stegen de koersen van Europese high yield-obligaties in januari met gemiddeld 6,6%. In het vierde kwartaal van 2011 was er ook al sprake van een herstel (4%), maar in het derde kwartaal daalden de koersen juist met 10%. Spiegelbeeldig aan het recente herstel daalde de gemiddelde renteopslag in januari met 140 basispunten tot 8,4%-punt.

Omdat de spread in de VS maar mondjesmaat omlaag ging, is het renteverschil tussen de Amerikaanse en de Europese high yield-markt ook kleiner geworden. Wordt de financiële sector buiten beschouwing gelaten, dan is deze zelfs geslonken tot 1,2%-punt, ­tegen 2%-punt eind december.

Daarmee wordt geld lenen op de Europese markt weer aantrekkelijk, al benadrukt Wilmont dat bedrijven die wereldwijd actief zijn ook de Amerikaanse markt blijven opzoeken. De start van het jaar 2012 was nog aarzelend. In Europa werd er in januari voor €993 mln aan junkbonds verkocht, het laagste bedrag sinds dezelfde maand in 2009. Maar woensdag haalde het Duitse familiebedrijf Franz Haniel & Cie in één keer €400 mln op, met een emissie die liefst zeven keer was overtekend. Haniel heeft onder meer een 34%-belang in Metro, ­eigenaar van de Europese Makro-filialen en Media Markt. Zelfs na de recente rentedaling blijft de Europese high yield-markt aantrekkelijk, vindt Wilmont, die wel benadrukt dat een goede selectie van bedrijven cruciaal is om de risico’s te ­beperken.

Timing van groot belang

Jens Rundager, obligatiespecialist bij de Deense vermogensbeheerder Sparinvest, is nog enthousiaster. Hij benadrukt dat de meeste bedrijven financieel gezonder zijn dan in 2008, het jaar waarin de kredietcrisis escaleerde. Het verwachte aantal faillissementen onder high yield-­bedrijven is dan ook relatief laag, aldus Rundager, en de rente is nog steeds behoorlijk hoog. ‘Dat kan niet allebei waar zijn. De spreads zullen gaan dalen. De huidige onbalans is een goed instap­moment.’ Naast de ­bedrijvenkeuze is timing van groot belang, benadrukt de Deen. ‘Als de economie weer in de expansiefase komt, zoals in 2006 en 2007, dan doen aandelen het ­beter dan high yield bonds.’ Na het rampzalige aandelenjaar 2011 klinkt dat vooral als een luxe­probleem.