Het liep anders. Het akkoord kwam er dinsdagochtend vroeg, enkele uren voordat de markten in Europa openden. Maar beleggers op zowel de aandelen- als de obligatiemarkten reageerden lauw. De rentes van veelgeplaagde eurolanden daalden nauwelijks en de meeste Europese aandelenbeurzen sloten licht lager. De Italiaanse en Spaanse tienjaarsrente zakte nog geen vijf basispunten naar respectievelijk 5,4% en 5,1%. De AEX-index van de meest verhandelde aandelen in Amsterdam was een van de sterkste dalers onder Europese hoofdgraadmeters, met een verlies van 0,6%, net als de Ibex in Madrid. De koers van de euro stond aan het einde van de handelsdag nauwelijks veranderd op $1,3256.

Matte reactie

De korte en simpele verklaring voor de matte reactie is dat het akkoord al was ingeprijsd. Alleen een mislukking van de onderhandeling in de nacht van maandag op dinsdag had nog voor fikse koersbeweging kunnen zorgen. Daarnaast heeft de enorme liquiditeitssteun van de Europese Centrale Bank (ECB) aan de commerciële Europese banken eind december kopers teruggelokt op de markt voor Europese staatsobligaties. De ECB leende in een speciale operatie (LTRO) toen voor drie jaar bijna €500 mrd aan Europese banken, tegen een bodemrente van 1%. Bijna direct nadat de ECB dat geld beschikbaar stelde, begonnen de rentes te dalen die kwetsbare eurolanden als Italië en Spanje moeten betalen.

Het ingewikkelder verhaal is dat beleggers er op de lange termijn nog steeds weinig vertrouwen in hebben dat de Griekse problemen zijn opgelost. ‘De grootste domper op het marktsentiment is het besef dat na deze reddingsoperatie de Griekse schuld hoogstwaarschijnlijk nog steeds niet te dragen is’, schrijft Gavan Nolan, analist van kredietderivatenspecialist Markit.

Bankroet van de baan

Afgesproken is dat Griekenland nog eens €130 mrd krijgt van de overige eurolanden en het Internationaal Montetair Fonds (IMF). En de schulden die het land heeft bij banken en andere private financiële instellingen worden gesaneerd met 53%. Een chaotisch bankroet van Griekenland in maart is daarmee van de baan, en de Griekse schuld daalt volgens de rekenmeesters van Europa en het IMF naar 120% van het bruto nationaal product in 2020. Maar nu al wordt getwijfeld of dit genoeg is voor de Grieken, mogelijk is er in 2015 nog een steunronde nodig. En daarnaast is pas volgende maand duidelijk of er wel voldoende banken en hedgefondsen mee doen aan de afgesproken ‘vrijwillige’ schuldsanering.

De hoop is dat de komende maanden eurolanden als Portugal, Italië en Spanje, die in de gevarenzone zitten, verder afstand kunnen nemen van Griekenland. Door te bezuinigen en hun economie te hervormen. Daarmee kan het besmettingsgevaar voor deze landen worden afgewend. Afgaand op de reactie op de obligatiemarkten van dinsdag lijkt dit te lukken. De rentes van Italië en Spanje liepen iets terug, al stelde het niet veel voor. Net als de korte rente van Portugal, het land dat het meest wordt genoemd als volgende kandidaat voor een schuldsanering. Maar al te veel valt niet af te leiden uit de Portugese rente, omdat in Portugees staatspapier nauwelijks nog wordt gehandeld.