Ook bij banksparen geldt: spreid tegoeden over meerdere banken

Na de financiële crisis en de woekerpolisaffaire hebben banken en verzekeraars weinig producten die populair zijn bij de consument. Een uitzondering is banksparen. Het fiscaal vriendelijk sparen voor de aflossing van een hypotheek, voor een pensioenuitkering of voor pensioenopbouw is in de afgelopen jaren flink toegenomen. En de mogelijkheden worden steeds ruimer: sinds 2010 kunnen werknemers die een gouden handdruk hebben gekregen hun vertrekpremie storten op een bankspaarrekening.

Behoefte aan stabiliteit

De schandalen rond de woekerpolissen (beleggingsverzekeringen met hoge kosten) en de grote onzekerheid op de beurzen hebben onder consumenten een grote behoefte aan stabiliteit en zekerheid veroorzaakt. Ook bijsparen voor een pensioen is actueler dan ooit. De pensioenfondsen staan onder druk en de zekerheid rond de pensioenuitkering neemt zienderogen af. Het pensioensparen neemt hand over hand toe. In 2010 verdubbelde het tegoed voor pensioensparen tot ruim € 4,7 mrd.

Het is de verwachting dat de concurrentie in banksparen flink toeneemt. Verzekeraars zien een nieuwe groeimarkt en stappen via hun bankdochters ook in deze markt.

De toegenomen populariteit is te zien in de statistieken. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek stond er eind vorig jaar voor een bedrag van ruim €7 mrd op bankspaarrekeningen. Een jaar eerder was dat nog maar € 2,7 mrd.

Risico bank failliet

De opbrengsten bij banksparen zijn voorspelbaarder en de kosten transparanter dan bij de beleggingsverzekeringen. De risico’s van dit product zitten in een andere hoek. ‘Consumenten die banksparen moeten wel letten op het risico dat hun bank failliet kan gaan’, zegt Amanda Bulthuis van Spaarrente.nl, een vergelijkingssite over spaarvormen.

Banksparen valt onder de zogenoemde depositogarantieregeling, het garantiestelsel voor spaartegoeden dat wordt uitgevoerd door de Nederlandsche Bank. Als in Nederland een bank failliet gaat, zijn de spaartegoeden tot €100.000 gegarandeerd. Die garantie geldt per rekeninghouder per bank. Bij een gezamenlijke rekening (en/of) is de garantie in principe € 200.000.

Grens in de gaten houden

‘Het is bij banksparen belangrijk die grens van €100.000 in de gaten te houden’, zegt Bulthuis. ‘Bij banksparen voor een pensioen bijvoorbeeld kan het tegoed op termijn boven de € 100.000 uitkomen. Veel mensen beseffen dat niet als ze een bankspaarproduct afsluiten.’

Bulthuis geeft een rekenvoorbeeld. ‘Als iemand op zijn 35ste begint met sparen en dit voortzet tot zijn pensioen, dan heeft hij bij een maandelijkse inleg van € 200 al meer dan € 100.000 gespaard tegen de tijd dat hij met pensioen gaat. Als de bank failliet gaat, betekent dit dat een deel niet onder de spaargarantie valt.’

Sparen bij verschillende banken

Het is dus raadzaam om het geld over meerdere bankspaarproducten bij verschillende banken te verdelen. Bulthuis wijst er wel op dat consumenten dan moeten kiezen voor banken die onder verschillende bankvergunningen vallen. ‘Je krijgt per bankvergunning maar één keer tot maximaal € 100.000 vergoed. MoneYou is bijvoorbeeld een dochter van ABN Amro en valt onder dezelfde bankvergunning.’

De opzet van het depositogarantiestelsel vereist oplettendheid van de consument. Als iemand die een bankspaarregeling wil afsluiten ook een spaartegoed bij dezelfde bank heeft, dan is het oppassen geblazen. Stel dat er in zo’n situatie al een spaartegoed van €80.000 is, dan valt nog slechts € 20.000 op de bankspaarrekening onder de garantieregeling.

Nog een regel in de gaten houden

Als er bij een bank al een hypotheek loopt, geldt een regel die consumenten ook in de gaten moeten houden. Als de bank namelijk failliet mocht gaan, dan worden de spaartegoeden meestal gesaldeerd met de schuld. Bij een spaartegoed van €60.000 en een hypotheek van € 400.000, wordt bij een faillissement de € 60.000 van de hypotheekschuld afgetrokken.

Wie dus het risico wil voorkomen dat zijn pensioentegoed op een bankspaarrekening ooit wordt gesaldeerd met een hypotheekschuld, moet niet bij dezelfde bank gaan banksparen als waar zijn hypotheek loopt.