Makers van ‘apps’, maar ook nutsbedrijven, verzekeraars en andere beheerders van grote klantenbestanden zullen zich in de handen wrijven bij een uitspraak van de Haagse rechtbank. Die bepaalde woensdag dat de overheid alle adresgegevens in Nederland, zoals opgeslagen in de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG), volledig mag vrijgeven. Ook voor commercieel gebruik.

Bij PostNL zijn ze minder blij. Het postbedrijf had bezwaar aangetekend tegen het voornemen om het postcodebestand zo goed als gratis beschikbaar te stellen. Tot nu toe was PostNL de enige die de postcodegegevens commercieel mocht uitbaten. Dochter Cendris verdiende er een aardige boterham aan; volgens een woordvoerder van PostNL verkocht Cendris gebruikslicenties voor minimaal €1200 per jaar.

'Teruggeven aan de burgers'

De rijksoverheid besloot begin dit jaar een convenant waarin dit was geregeld per 1 februari 2012 op te zeggen. Het besluit past in het beleid om databestanden, aangelegd met belastinggeld, zo veel mogelijk ‘terug te geven’ aan de burgers. Dat is volgens het Rijk niet alleen rechtvaardig, maar levert ook veel economische groei op, die voor de gehele Europese Unie wordt becijferd op € 40 mrd.

PostNL ziet zichzelf als rechtmatig eigenaar van het postcodebestand. ‘Bij de verzelfstandiging van de toenmalige PTT in 1989 hebben wij alle rechten gekregen. We hebben dertig jaar geïnvesteerd in het databestand. We vinden het dan ook vreemd dat de rechter in zijn uitspraak niet ingaat op de vraag wie het recht op de databank heeft.’

Leuke melkkoe

Joost de Bruijn, hoofd geografische toepassingen bij adviesbureau Goudappel Coffeng, snapt het ongenoegen bij PostNL wel. Een licentie kostte volgens hem algauw €11.500. ‘Het was voor hen een leuke melkkoe. Maar nu kan iedereen het gebruiken.’

Dat geldt ook voor het Nationaal Wegenbestand dat Rijkswaterstaat wil vrijgeven. De rechter in Den Bosch stelde vorige week kaartenmaker Falkplan, dat vreest veel klanten te verliezen, in het ongelijk.

Hoger beroep

Het Rijk wil nog veel meer overheidsinformatie ter beschikking stellen, mits de Wet openbaarheid bestuur (Wob) dat toelaat. De Bruijn kan haast niet wachten. Goudappel Coffeng maakte al een fietsrouteplanner en Where2meet, dat de ideale locatie voor een afspraak tussen partijen geeft. ‘Daarbij komen de postcodes zeker van pas.’

Bij PostNL zijn ze nog niet zover. Het bedrijf bestudeert de jongste uitspraak, en overweegt in hoger beroep te gaan.