Maandag hintte minister Jan Kees de Jager op de mogelijkheid dat de overgebleven eurolanden met een toprating, waar Nederland toe behoort, worden afgewaardeerd als ze te veel geld steken in het overeind houden van de koersen van staatsobligaties uit Zuid-Europa. Een woordvoerder van kredietbeoordelaar Standard & Poor’s wil geen commentaar geven op de vraag op welk punt de AAA-ratings van de eurolanden in gevaar komen.

Gevolgen reiken verder

Het verlies van de toprating kan niet alleen gevolgen hebben voor de rente die de overheid moet betalen voor zijn eigen schuldpapier. Ook het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (dat voor € 85 mrd leningen aan woningcorporaties garandeert), het Waarborgfonds Eigen Woningen (de organisatie achter de hypotheekgarantie die borg staat voor € 132 mrd aan hypotheken), de Bank Nederlandse Gemeenten en de Waterschapsbank worden dan meteen afgewaardeerd. Hun AAA-rating hangt rechtstreeks af van het kredietoordeel van het Rijk, aldus de ratingrapporten.

Dat zou betekenen dat woningcorporaties en lagere overheden duurder uit zijn met leningen, omdat de instellingen waar ze winkelen minder vertrouwen genieten.

Hypotheken met NHG

Ook hypotheken met Nationale Hypotheekgarantie kunnen duurder worden, want dankzij de AAA-status kunnen banken dergelijke hypotheken nu goedkoop financieren. Ze worden in pakketjes die ook een toprating hebben doorverkocht aan beleggers. Dat zou moeilijker worden.

De reeds uitstaande hypotheekpakketten met NHG zouden ook geraakt kunnen worden. Huidige beleggers daarin voelen dat.

Verder kan een lagere rating van de overheid gevolgen hebben voor de rating van individuele banken. Algemeen geldt dat een bankwaardering mede is gebaseerd op de aanname dat de overheid bijspringt in geval van nood. Het is de vraag of bijvoorbeeld Rabo zijn AAA-rating kan behouden als het thuisland lager gewaardeerd is.