'Lastenverzwaringen zijn niet goed, voor burgers en bedrijven niet, maar de werkgevers zijn natuurlijk ook niet gek', zei VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes donderdag op de vraag of de werkgevers bereid zijn om een deel van die aanvullende rekening op te pakken. 'De vraag waar wij kunnen meetrekken aan die kar komt natuurlijk op ons af.'

Dit zei Wientjes tijdens een lunchbijeenkomst van de Vereniging van Europese Journalisten. De werkgevers worden in het regeerakkoord, over de hele kabinetsperiode gemeten, ontzien bij de €18 mrd aan ombuigingen en bezuinigingen die het kabinet nu al aan het doorvoeren is. Of ze bij deze eventuele extra bezuinigingsronde ook buiten schot blijven, lijkt zeer de vraag. De werkgeversvoorzitter had eerder die ochtend in het dagblad Trouw al een nullijn voor alle lonen voorgesteld, zowel bij overheid als bedrijven. Een voorstel dat volgens het Centraal Planbureau overigens per saldo niet bijdraagt aan het terugdringen van het begrotingstekort.

Kredietwaardigheid

Wientjes zei er rekening mee te houden dat het tekort over 2013 rond 4% uitkomt en dat moet door aanvullende maatregelen direct worden teruggeschroefd tot maximaal 3%. Dat moet niet alleen van Brussel, maar ook omdat Nederland anders het enige land is met de hoogste rating voor zijn kredietwaardigheid dat niet aan de Europese eisen voldoet. Als die rating onder druk komt stijgen de rentelasten voor de overheid met miljarden en die hogere rentestand tikt volgens Wientjes ook door bij kredieten voor bedrijven.

Inclusief de negatieve bijeffecten van de aanvullende kabinetsmaatregelen bij een tekort van 4%, zoals bijvoorbeeld meer werklozen, komt dat op €8 mrd à €9 mrd extra bezuinigen. Wientjes sprak van 'bloed aan de paal' en 'diep snijden in grote posten'. Van de suggestie om de pensioenleeftijd eerder te verhogen dan in 2020 wilde Wientjes echter niet weten: 'Een deal is een deal, zeker als we die met de vakbonden hebben gesloten.'

Beperking ontwikkelingshulp

Concrete suggesties deed Wientjes verder niet, maar hij stond uitvoerig stil bij de sterke economische groei in ontwikkelingslanden, waardoor ontwikkelingshulp vrijwel beperkt kan worden tot fragiele staten als Afghanistan en Kongo. De PVV wil fors bezuinigen op deze hulp, maar dat ligt voor het CDA moeilijk.

Wientjes nam afstand van het Nederlandse veto op de toetreding van Roemenië tot het Schengen-verdrag en van de stelling van minister Kamp van Sociale Zaken dat werkgevers eerder Nederlanders dan Oost-Europeanen moeten aannemen.

Hij herhaalde zijn standpunt dat Europa stappen naar voren moet zetten, tot er een federaal Europa is, of een Verenigde Staten van Europa. Daarbij houden lidstaten allerlei bevoegdheden bij bijvoorbeeld belastingen en onderwijs, maar bij een economische macht hoort volgens Wientjes ook een politieke macht.