Eurocommissaris Olli Rehn van economische zaken wil niet reageren op de uitlatingen van minister van financiën Jan Kees de Jager dat de private sector desnoods onder druk moet meewerken aan een Grieks reddingsplan. Dat laat de woordvoerder van Rehn weten. Wel verwijst de zegsman naar de verklaring die de ministers van financiën van de eurolanden zaterdag uitgaven na een teleconferentie over Griekenland.

Daarin stellen de ministers dat het moet gaan om een 'vrijwillige bijdrage' van banken, verzekeraars en pensioenfondsen. Ook zeggen ze dat 'een gedeeltelijke wanbetaling moet worden voorkomen'. Dat is de kwalificatie die kredietbeoordelaars zullen geven als de bijdrage van banken niet vrijwillig blijkt te zijn.

De woordvoerder laat fijntjes weten dat dit 'ook de verklaring van De Jager' is en dat die 'slechts vijf dagen geleden' is opgesteld.

De Jager zei tegen deze krant dat het onmogelijk is banken vrijwillig te laten meewerken. ‘Ik denk dat we moeten accepteren dat een vrijwillige bijdrage niet reëel is. Als een verplichte bijdrage van de banken leidt tot een kortstondig en geïsoleerd rating event (een verdere verlaging van de kredietbeoordeling, red.), dan is dat niet zo erg omdat Griekenland nu toch niet op de markt zit en voorlopig ook niet zal zitten.’ De minister deed zijn uitspraak na een bezoek aan zijn ambtgenoot George Osborne in Londen.

Reactie ECB
Een woordvoerder van de Europese Centrale Bank wilde ook nog niet reageren. Donderdag is het bestuur van de Europese Centrale Bank bijeen in Frankfurt voor het maandelijkse rentebesluit. Mogelijk dat president Jean-Claude Trichet na afloop nog reageert op De Jagers uitlatingen.

De eurolanden proberen een pakket van € 85 mrd voor Griekenland op te tuigen, waar de private sector substantieel aan moet bijdragen. Kredietbeoordelaar S&P heeft al gesteld dat zo’n operatie niet als vrijwillig te beschouwen is en dat Griekenland in zo’n geval als wanbetaler wordt bestempeld.

Minister De Jager slaat met zijn uitlatingen alle waarschuwingen van centrale bankiers in de wind. Volgens de Europese Centrale Bank zal een afgedwongen bijdrage van banken leiden tot een lager kredietoordeel voor Griekenland en daarmee tot grote onrust op de financiële markten. Sommige centrale bankiers waarschuwen dat hiermee een situatie kan ontstaan die even ernstig is als de val van zakenbank Lehman Brothers in 2008.
Risico's

Ook bestaat het risico dat banken verplicht worden hun portefeuilles Grieks staatspapier te gaan afwaarderen tot marktwaarde. Staatsobligaties waarin banken niet actief handelen mogen nu nog steeds tegen de aankoopwaarde in de boeken staan. Als kredietbeoordelaars Griekenland als wanbetaler beschouwen, kunnen accountants banken tot forse afschrijvingen dwingen.

De Jager denkt dat de risico’s te overzien zijn: ‘Ik ben niet zo bang voor een afwaardering van het kredietoordeel van Griekenland.’ Hij meent dat het mogelijk moet zijn een Grieks faillissement te voorkomen. Daarmee zou ook niet de situatie ontstaan waar centrale bankiers voor waarschuwen.
Private bijdrage

Nederland en Duitsland zijn van meet af aan grote voorstanders van een private bijdrage aan een tweede steunronde voor Griekenland. Zowel in de Tweede Kamer als in de Bondsdag wil een meerderheid per se dat banken, verzekeraars en pensioenfondsen meebetalen. Hierover is tussen de eurolanden een akkoord gesloten, waarbij vrijwilligheid een belangrijke randvoorwaarde is.

Onlangs sloot de Franse regering een akkoord met de banken over steun aan de Grieken. Maar gisteren moest het Institute of International Finance toegeven dat de besprekingen van voren af aan beginnen, omdat de Franse aanpak onhaalbaar is vanwege het negatieve oordeel van S&P. De Fransen wilden dat banken herinvesteren in Griekenland. De Duitsers suggereren nu dat beleggers hun stukken moeten omruilen voor langer lopende staatsobligaties.