Deze week werden de laboratoria van drie Twentse ziekenhuizen samengevoegd in één bedrijf: Medlon, met een geschatte jaaromzet van € 30 mln. Het grootste laboratorium van Nederland, Lab Noord, met een omzet van € 50 mln, wil samen met het Laboratorium voor Infectieziekten.

De schaalvergroting kan aanzienlijke kostenbesparingen in de zorg opleveren, verwachten betrokkenen. De kosten voor de onderzoeken in de labs liggen jaarlijks naar schatting tussen de € 1,2 mrd en € 1,5 mrd. Jaap Dijkman, bestuursvoorzitter van Medial, een verzelfstandigd laboratorium in Noord-Holland, denkt dat de kosten bij voldoende schaalgrootte met wel 30% kunnen worden teruggebracht. Daarbij denkt hij aan laboratoria met omzetten van rond de € 100 mln, die losstaan van ziekenhuizen. 'Nu heeft bijna ieder ziekenhuis een eigen lab. Door te concentreren is voordeel te behalen uit efficiënter gebruik van machines en specialistisch personeel.'

Grotere druk

Vorige week hebben ziekenhuizen, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid afgesproken de kostenstijging in de zorg te beperken. 'Deze ontwikkeling past uitstekend in wat minister Schippers voor ogen heeft', zegt Ceel Doelman, bestuurder van Medlon. 'Je ziet ook dat ziekenhuizen zich bewuster worden van de schaalvoordelen.' Hij verwacht daarom ook dat er meer samenwerkingsverbanden ontstaan.

De laatste jaren zijn eerder laboratoriumfusies aangekondigd, maar die vonden vaak geen doorgang. Nieuwe regelgeving maakt volgens deskundigen de druk om nu wel door te zetten groter.

Toename concentratie

Laboratoria kunnen nu nog bijna alle kosten declareren bij de zorgverzekeraar, waardoor een prikkel tot besparen ontbreekt. Vanaf 2013 worden de tarieven echter helemaal vrijgegeven of aan een maximum gebonden. Vanaf dat moment wordt het voor ziekenhuizen interessanter om het laboratoriumwerk, dat nu vaak onderdeel is van de eigen organisatie, extern in te kopen en zo kosten te besparen. Ook voor huisartsen, die nu vaak inkopen bij de ziekenhuislaboratoria, levert rondkijken dan mogelijk meer op.

Bestuursvoorzitter Dijkman van Medial verwacht dat de concentratie snel zal toenemen. Zijn organisatie hoopt voor het einde van het jaar de plannen voor een centraal, losstaand lab rond te hebben. Door dat soort ontwikkelingen hebben ziekenhuizen volgens hem straks ook echt wat te kiezen. 'Eigenlijk is het een heel grote markt en kun je overal concurreren, ook over de grens.'