De sector dringt aan op verzachtende maatregelen. DNB acht hard ingrijpen echter onontkoombaar als de rente tot eind dit jaar laag blijft, en wil vooral praten over de wijze waarop het slechte nieuws wordt gebracht.

Dekkingstekort

Het ministerie van Sociale Zaken overlegt volgens bronnen met toezichthouders Autoriteit Financiële Markten (AFM) en DNB, grote fondsen en de Pensioenfederatie, de overkoepelende brancheorganisatie, over de dreigende korting.

In september bleek dat 207 van de 468 fondsen een dekkingstekort hadden. Zij bevinden zich onder de vereiste dekkingsgraad van 105%. De dekkingsgraad is de verhouding tussen het belegd vermogen en de verplichtingen van een fonds. Als de fondsen eind dit jaar nog onder de vereiste dekkingsgraad zitten, moet er worden ingegrepen. Dit kan door verhoging van de premie of door een bijstorting van de werkgever.

Korten

Als deze maatregelen geen soelaas bieden, moeten de fondsen mogelijk korten per april 2013. Dat wordt in januari beslist. De 207 fondsen hebben 6,8 miljoen deelnemers. Daarvan krijgen er 2,1 miljoen nu pensioen.

Het gevaar van korten dreigt vooral bij de fondsen die al sinds de kredietcrisis van 2008 in de problemen zitten. Zij hebben de minder dramatische vluchtwegen al bewandeld en komen nu ook in tijdnood, omdat in januari 2013 de zaken op orde moeten zijn. Dan loopt de termijn van hun herstelplan uit 2008 af.

Kortingen uitsmeren

Volgens bronnen uit de pensioenwereld wordt er gediscussieerd over de gehanteerde rekenrente. Die zou te veel schommelen. Er wordt aangestuurd op een rente die stabieler is en op een hoger niveau staat. Met een hogere rekenrente worden de verplichtingen lager, waardoor de dekkingsgraad stijgt. Naar verluidt wil DNB echter niets weten van een verandering van de spelregels.

Volgens Jean Frijns, hoogleraar beleggingsleer en voormalig hoofd Beleggingen bij het ABP, wordt er waarschijnlijk ook gesproken over een manier om de kortingen over meerdere generaties uit te smeren. Verder is er volgens Frijns de mogelijkheid dat DNB besluit de rente aan te passen. Dat kan volgens DNB echter alleen bij een ernstige marktverstoring, en 'daarvan is volgens ons nu geen sprake'. DNB stelt hiermee dat de lage rente en de interventies van de centrale banken niet uitzonderlijk zijn.

Uitstel

Een andere vluchtweg voor de fondsen is een jaar uitstel. Sociale Zaken verleende dit respijt vorig jaar al aan een aantal fondsen dat dreigde te moeten korten.

In het topoverleg tussen toezichthouders, fondsen en overheid leeft de vrees dat een korting op de pensioenen samenvalt met het besluit miljarden extra steun aan Griekenland te verlenen.

Recessie dreigt

Inmiddels klimt de rente weer. De kans bestaat dat de rente eind dit jaar hoog genoeg is om de fondsen uit het slop te helpen, zoals gebeurde in 2010. De kans daarop is echter klein. Vorig jaar herstelde Europa zich, nu dreigt recessie.

Sociale Zaken en DNB erkennen dat er gesproken wordt over mogelijke kortingen, maar zeggen dat de balans pas eind dit jaar wordt opgemaakt.

De Pensioenfederatie wil niet reageren in afwachting van de kwartaalresultaten.