Komende week zal DNB definitief beoordelen of de maatregelen die de fondsen daarin hebben aangekondigd afdoende zijn geweest om weer op het afgesproken herstelpad te komen. Op 20 februari zal definitief blijken hoeveel fondsen een korting op de pensioenen voor volgend jaar moeten aankondigen.

Extra maatregelen

Op basis van eigen berekeningen kondigde DNB al eerder aan dat het uitgaat van 125 fondsen die extra maatregelen moeten nemen. Maar het zal niet in alle gevallen om een korting van de pensioenen gaan. In een aantal gevallen zal een premieverhoging of een verlaging van de pensioenopbouw afdoende zijn om weer boven Jan te komen. De vijf grootste fondsen hebben al aangekondigd welke maatregelen zij zullen nemen. Zo verlaagt ambtenarenpensioenfonds ABP de pensioenen met 0,5%, en moeten deelnemers bij de grote metaalfondsen PME en PMT rekening houden een forse verlaging van de pensioenuitkeringen met 6 à 7%.

Het pensioenfonds Zorg & Welzijn ontspringt net de dans, doordat DNB de fondsen toestemming gegeven heeft om hun verplichtingen niet te berekenen op basis van de rentestand eind 2011, maar op basis van een driemaandsgemiddelde over de laatste drie maanden van dat jaar. Ook de dekkingsgraden eind januari mogen berekend worden op basis van een driemaandsgemiddelde. Maar DNB benadrukte gisteren in een technische briefing voor de pers dat dit niet de nieuwe standaard is. Er is nog steeds sprake is van een uitzonderingssituatie. ‘We zullen per maand blijven beoordelen of de marktomstandigheden abnormaal zijn. Alleen dan is het middelen van de marktconforme rente gerechtvaardigd’, aldus Olaf Sleijpen, directeur pensioentoezicht bij DNB.

Meten met twee maten

Sommige critici menen dat DNB bij het middelen van de rente met twee maten meet door alleen de waardering van de verplichtingen aan te passen en niet die van de beleggingen. Een lage rente stuwt de verplichtingen weliswaar omhoog, wat de dekkingsgraad van pensioenfondsen negatief beïnvloedt, maar het rendement op de beleggingen veert er juist iets van op doordat je bij een lage rente ook minder opzij hoeft te zetten om aan toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. Sleijpen erkent dat DNB hier met twee maten meet, maar meent tegelijkertijd dat de verschillen beperkt zijn doordat de termijn waarover gemiddeld wordt ‘niet heel lang is’. Bovendien wordt volgens Sleijpen DNB op dit moment beperkt door de wet die voorschrijft dat de beleggingen marktconform worden gewaardeerd.

Overigens wil de toezichthouder voorkomen dat in de nieuwe pensioenwet verschillende waarderingssystemen worden geïntroduceerd voor beide kanten van de balans. ‘Een nieuwe rekenmethode moet uitgaan van de dekkingsgraad en niet alleen van de rente’, aldus Sleijpen.

Onduidelijkheid over dekkingsgraad

De dekkingsgraad wordt bepaald door de actuele waarde van de beleggingen te delen door de contant gemaakte verplichtingen. Nu zijn die verplichtingen nog gebaseerd op een nominale pensioentoezegging. Maar in het pensioenakkoord is afgesproken dat sociale partners die toezegging mogen loslaten. Onduidelijk is nog wat dit betekent voor de dekkingsgraad.