Het Britse telecombedrijf Vodafone hoeft geen $ 2,2 mrd te betalen aan de Indiase fiscus, sprak het Hooggerechtshof vrijdag uit.

Als het oordeel in het nadeel van de Britse gigant was uitgevallen, had dat grote financiële gevolgen gehad voor pakweg tweehonderd eerdere overnames van Indiase bedrijven, waar soortgelijke kwesties speelden. De klap zou zelfs tot in Londense en Haagse regeringskringen zijn doorgedrongen.

Hek van de dam geweest

Het geschil tussen Vodafone en de Indiase belastingdienst betrof een belastingclaim over de aankoop van de Indiase telecomactiviteiten die Vodafone in 2007 had gekocht van het Chinese conglomeraat Hutchinson Whampoa. Met de transactie was een bedrag van $ 10,7 mrd gemoeid. Daarover moest Vodafone vermogenswinstbelasting inhouden en afdragen, stelde de Indiase fiscus. Vodafone bestreed dat met het argument dat de verkoop had plaatsgehad tussen twee niet-Indiase bedrijven. Koper was een Nederlandse tussenholding in handen van Vodafone, verkoper een holding op de Britse Virgin Islands in bezit van Hutchinson Whampoa.

Fiscalist Machiel Lambooij van advocatenkantoor Freshfields Bruckhaus Deringer ziet de uitspraak als een bevestiging dat India zich niet eenzijdig aan internationale belastingverdragen kan onttrekken. ‘Wanneer het Hooggerechtshof de belastingclaim had toegekend, was het hek van de dam geweest voor Indiase transacties. Maar ook andere landen zouden dan misschien buitenlandse bedrijven op dezelfde manier willen gaan belasten.’

Steun in de rug voor Den Haag

Op het ministerie van Financiën zal het vonnis met vreugde zijn ontvangen. Nederland onderhandelt momenteel over een nieuw belastingverdrag met India. Daarbij is de bevoegdheid van India belasting te heffen over transacties als tussen Vodafone en Hutchinson Whampoa zeker aan de orde.

Om het gunstige Nederlandse belastingklimaat voor financiële holdings niet in gevaar te brengen zullen de Nederlandse onderhandelaars hun poot zeker stijf houden, schat Lambooij. ‘Nederland zal niet als eerste land breken met de Oeso-standaard voor belastingverdragen en de uitspraak van het Indiase Hooggerechtshof betekent een extra steun in de rug voor Den Haag.’

Risico's in Bric-landen groot

Niettemin constateert Lambooij dat Bric-landen als India en Brazilië steeds vaker hun eigen weg inslaan bij het naleven van belastingverdragen. ´India is ook erg lastig als het om transfer pricing (interne verrekenprijzen binnen multinationals, red) gaat. De Indiase markt is echter zo groot en belangrijk dat buitenlandse ­bedrijven er toch actief blijven.’

Ook onafhankelijk fiscaal adviseur Hans Mooij ziet die tendens. De belastingrisico’s voor buitenlandse bedrijven met activiteiten in Bric-landen zijn groot en ­nemen toe. ‘De Indiase regering is van plan het hiaat in de belastingregels voor de ‘capital gains tax’, dat door de uitspraak is ontstaan, nu te dichten met aanpassingen in de inkomstenbelasting.’

Druk vanuit Den Haag en Londen

Mooij kan goed begrijpen dat overheden proberen specifiek misbruik in belastingverdragen tegen te gaan. ‘Als het om vennootschappen gaat die louter zijn opgericht voor het doen van één transactie waarmee belasting wordt ontweken, is het voorstelbaar dat overheden ingrijpen. Het is verdedigbaar om daarvoor in belastingverdragen ruimte te geven.’

Hij wijst erop dat er naar aanleiding van de Vodafone-zaak ook druk is uitgeoefend vanuit Den Haag en Londen op de Indiase ­regering om de belastingverdragen na te komen.