Inmiddels is het duidelijk; met een technocraat aan het roer ben je er nog niet. De trojka van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank (ECB) was maandag nog niet eens geland in Athene voor haar driemaandelijkse inspectie, of het was al duidelijk op welke tegenvallers ze nu weer zou stuiten.
Papademos zit natuurlijk nog maar drie maanden op zijn post, maar veel verder dan het rondkrijgen van de begroting voor 2012 is hij nog niet gekomen. De invoering van structurele hervormingen loopt zo hopeloos achter, dat de trojka de potentiële groeivoet van de Griekse economie verder omlaag wil schroeven. En ook het privatiseringsprogramma komt maar niet op gang.
Belastingmoraal blijft groot probleem
Dat het jaar 2011 dramatischer is verlopen dan voorzien, is Papademos niet aan te rekenen. Dat is misgegaan onder leiding van zijn voorganger. Het begrotingstekort is in dat jaar amper gedaald. Ook de belastingmoraal blijft een groot probleem, waardoor de inkomsten van de Griekse overheid steeds maar weer achterlopen op de ramingen.
Papademos , de oud-vicepresident van de Europese Centrale Bank, zit op zijn post voor twee klussen: de begroting voor 2012 en een deal met de banken over een schuldsaneringspakket. Klus een is rond, maar klus twee vergt nog een lange adem. Een akkoord met bankenorganisatie IIF is slechts het begin van een langlopende procedurele operatie. Mede daarom zijn de verkiezingen in Griekenland doorgeschoven van februari naar april.
Aanvullende afspraken hoognodig
Dit stelt de trojka echter voor een levensgroot probleem. Kunnen deze onderhandelaars met de huidige interim-regering wel tot nieuwe afspraken komen over bezuinigingen, hervormingen en privatiseringen? De Nieuwe Democratie-partij van Antonis Samaras, medeondersteuner van deze regeringscoalitie, heeft al gezegd dat Papademos daarvoor geen mandaat heeft.
Aanvullende afspraken zijn hoognodig. Niet alleen moet er besproken worden hoe de opgelopen achterstanden van het lopende herstelprogramma kunnen worden ingehaald, ook staat er een nieuw steunpakket van € 130 mrd op stapel waarvoor nieuwe voorwaarden moeten worden afgesproken.
Nu wreekt zich de bijzondere status van de interim-regering en in het bijzonder de technocratenpremier. Voor Europeanen is het een zegen om met deze Papademos te overleggen en te onderhandelen. Hij zit daar immers niet om herverkozen te worden en is niet gebonden aan partijlijnen. Maar dat is tegelijk ook het grote nadeel. Uiteindelijk hebben de partijen Pasok en Nieuwe Democratie het voor het zeggen en ze weten dat er allesbeslissende verkiezingen aanstaande zijn. Waarom zouden ze Papademos steunen om al te impopulaire afspraken met de trojka te maken?
Voortdurend in hetzelfde rondje draaien
Zo dreigt een klemmende wurggreep van alle betrokken partijen. Zolang er geen geloofwaardige afspraken op tafel liggen, willen eurolanden de beloofde € 130 mrd niet betalen. Donderdag bleek de Tweede Kamer schoon genoeg te hebben van de steeds terugkerende Griekse toestanden. Voor minister Jan Kees de Jager van Financiën, die hier maandag met zijn Europese collega’s over vergadert, ligt dat niet anders.
Minstens zo zorgwekkend is dat de Amerikanen, Russen en Chinezen in het IMF dit drama ook zat beginnen te worden. Zij vinden dat Europa zijn eigen problemen nu eens goed moet oplossen. Maar als de Grieken het hervormingsprogramma niet op de rails krijgen, zullen er voorlopig tegenvallers blijven komen.
Voor de bezitters van Grieks staatspapier een weinig aanlokkelijk vooruitzicht. Zij betalen de rekening. Wie zegt dat dit de laatste Griekse schuldsanering is? Die onzekerheid zal weer niet bevorderlijk zijn voor een zo groot mogelijke participatie aan de bankendeal. En draait iedereen voortdurend in hetzelfde rondje.
Politici moeten niet op korte termijn denken, maar op de lange termijn. Dat kan ons nog redden! Het is mooi om nu miljarden te bezuinigen, maar niet als je het te snel doet en dus de zaak stagneert, zoals nu!