Het dreigement van Iran — de derde olieproducent ter wereld — is een reactie op de ‘vijandige acties’ van de EU, aldus gisteren onderminister Ahmad Qalebani van olie en hoofd van het Iraanse staatsoliebedrijf. De Europese Unie en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) hebben recent sancties opgelegd tegen Iran vanwege het nucleaire programma in dat land. Het Westen zegt dat het land een kernwapen probeert te maken. Gisteren kwamen enkele VN-inspecteurs in Iran aan om te praten over deze beschuldiging.

Iran heeft zondag de export van olie naar Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, die al weinig voorstelde, officieel beëindigd. Europa is voor een derde van zijn olie-importen afhankelijk van Iran. Dagelijks voert Europa ruim 450.000 vaten olie in uit het islamitische land.

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) en de EU waren er gisteren snel bij om de gevolgen van een eventuele totale exportstop te relativeren. Met de bestaande strategische voorraden kan Europa 4,5 jaar voort zonder import uit Iran, aldus een woordvoerder van eurocommissaris Günther Oettinger in een verklaring.

Nederland is twee weken geleden al gestopt met de invoer van olie uit Iran, zo liet een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken maandag weten. Shell, dat volgens persbureau Reuters nog steeds veel olie uit Iran haalt, was het enige bedrijf dat Iraanse olie naar Nederland transporteerde. Nederland was vorig jaar voor 1% afhankelijk van olie uit Iran.

Voor Griekenland, Italië en Spanje zou een oliestop uit Iran harder aankomen. Deze landen zijn voor een veel groter deel afhankelijk van Iran.

Ook China, dat eveneens een belangrijke afnemer van Iraanse olie is, schroeft de importen terug. De Chinese autoriteiten maakten echter niet bekend met hoeveel.

Door de onrust is de olieprijs gisteren verder gestegen. Voor een vat ruwe Noordzee olie moest aan het eind van de middag ruim $120 worden betaald.

De spanning in het Midden-Oosten liep gisteren ook op door de aankomst van twee Iraanse oorlogsschepen in Syrië. Volgens Iraanse autoriteiten gaat het om een trainingsmissie, die een jaar geleden al zou zijn afgesproken met het Syrische bewind. Dat Iraanse oorlogsschepen door het Suezkanaal zijn gevaren, leidde in Israël tot heftige reacties.