Dat is de uitkomst van urenlang beraad in Brussel. De eerste dag van de Europese top heeft bijna tien uur geduurd en was pas om vijf uur in de morgen afgelopen.

Hongarije en het Verenigd Koninkrijk wilden niet meewerken aan de wijziging van het verdrag. De Britten wilden alleen instemmen als de Londense City uitzonderingen zou krijgen op het gebied van financiële regulering. Dat was volgens premier Mark Rutte 'onacceptabel'.

Daarom hebben de zeventien eurolanden besloten om gezamenlijk een nieuw verdrag te sluiten. Niet-eurolanden zijn uitgenodigd om daaraan mee te doen. Zeker zes landen gaan meedoen, Tsjechië en Zweden weten het nog niet zeker.

Golden rule

Volgens EU-voorzitter Herman van Rompuy was er 'brede overeenstemming over de inhoud'. Lidstaten moeten een zogeheten golden rule invoeren, een regel die hen verplicht te zorgen voor begrotingsevenwicht. Verder komen er sancties die automatischer zullen worden opgevoerd.

'Ik had liever unanieme overeenstemming gehad', zei voorzitter José Barroso van de Europese Commissie. Het is onduidelijk of de lidstaten in hun intergouvernmentele afspraken van plan zijn de Commissie de leidende rol te geven.

Cameron

De Britse premier David Cameron zei dat hij geen verdrag aan zijn parlement en bevolking kan voorleggen waarin onvoldoende zekerheden zijn vastgelegd voor Groot-Brittannië. Omdat het ook voor zijn land van belang is dat de eurozone weer stabiel wordt, zei hij de landen die nu verdergaan met onderlinge afspraken ‘alle goeds’ te wensen.

Maar hij waarschuwde dat de instellingen van de Europese Unie, zoals de Europese Commissie en het EU-Hof van Justitie, voor alle 27 lidstaten moeten werken. Daarmee lijkt hij een blokkade te willen leggen op een rol voor deze instellingen in de versterkte intergouvernementele samenwerking van de eurolanden.

Aanscherping

Er was EU-voorzitter Herman van Rompuy vooraf alles aan gelegen om tot een akkoord met alle 27 EU-lidstaten te komen. Daarom hoopte hij ook de aanscherping van de begrotingsdiscipline te kunnen regelen in protocollaire bepalingen.

In oktober vond ook al een harde confrontatie plaats tussen eurolanden en niet-eurolanden. Toen vreesden de Polen en de Britten dat de eurolanden een soort kopgroep van Europa zouden vormen.

Binnen de Commissie bestond al weken grote angst dat er een apart verdrag van een deel van de EU-lidstaten zou worden gemaakt, wat de rol van de Commissie zeer kan verzwakken.

Noodfondsen

Het voorstel van Van Rompuy om de totale omvang van de twee noodfondsen (EFSF en ESM) tijdelijk groter te laten zijn dan de afgesproken € 500 mrd heeft het niet gehaald. De lidstaten hebben afgesproken dat ze in maart 2012 nog eens kijken naar de leencapaciteit van het permanente noodfonds ESM.

Ook de suggestie om het ESM in te richten als een kredietinstellingen, zodat het mogelijk een bankvergunning zou kunnen krijgen, is van tafel. Rutte: 'Het ESM wordt geen bank.'

De eurolanden en enkele andere lidstaten hebben toegezegd € 200 mrd aan extra middelen beschikbaar te stellen aan het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Volgens IMF-directeur Christine Lagarde moeten deze toezeggingen binnen tien dagen bevestigd zijn. Mogelijk zijn na deze toezegging ook niet-Europese landen bereid extra geld in het IMF te steken.