Voorzitter Jan de Wit herinnerde Van Rutte aan het eind van diens verhoor eraan dat hij onder ede staat en dat hij 'vage' verklaringen aflegt over wat hij wist over de nakende nationalisatie van Fortis Bank Nederland begin oktober 2008.

Getuigen worden onder ede verhoord. Wie op meineed wordt betrapt, riskeert strafvervolging. Van Rutte maakte geen gebruik van de aansporing van De Wit om onduidelijkheden in zijn betoog alsnog te verhelderen.

Gegrild

Van Rutte werd gegrild door commissielid Roos Vermeij (PvdA) wanneer hij wist dat de Nederlandsche Bank nadacht over een oplossing langs nationale lijnen. Fortisbankier Lex Kloosterman heeft eerder voor de commissie verklaard dat Van Rutte dit al wist voordat toenmalig premier Jan Peter Balkenende en toenmalige minister van Financiën Wouter Bos dit bespraken met hun Belgische tegenvoeters Leterme en Reynders.

Rutte zegt zich niet meer goed te herinneren of hij zaterdag of zondag voor het eerst hoorde van opsplitsing van het Fortisconcern in een Belgisch, een Luxemburgs en een Nederlands deel.

Ongeloof

Zichtbaar ongeloof was er ook bij de commissie over de verklaring van Van Rutte dat hij niet wist wanneer De Nederlandsche Bank met hem had gesproken over het benoemen van een stille curator bij Fortis Bank Nederland. Die zou dan immers het werk van diezelfde Van Rutte gaan overnemen.

Commissielid Helma Neppérus (VVD) tegen Van Rutte: 'Ja maar u wilt toch weten wat er met je bank gaat gebeuren?' Rutte verklaarde cryptisch dat hij 'formeel' pas wist van volledige nationalisatie op 3 oktober, de dag waarop die wereldkundig werd gemaakt.

Kapitaalbuffers

De Nederlandse banktak van Fortis had voor de val van Lehman geen problemen met kapitaalbuffers. Dat zei ex-Fortisbankier Van Rutte tegen de parlementaire enquêtecommissie. Wel erkent hij dat Fortis Bank Nederland kwetsbaar was, omdat hij voor zijn financiering helemaal afhankelijk was van funding door de moedermaatschappij uit Brussel.

Half september 2008 trokken zakelijke spaarders € 10 mrd weg bij Fortis Nederland. Sinds de zomer waren er al particuliere spaarders aan het weglopen. Maar pas toen eind september de financieringsstroom uit Fortis Holding opdroogde, zat Fortis Bank Nederland met een existentieel probleem. Dat heeft Van Rutte gemeld aan banktoezichthouder DNB.

Volg onze parlementair correspondent op Twitter: @Leon_Willems (#dewit2)