Peking is veel te ambitieus geweest en moet een pas op de plaats maken.

In de net geopende showroom voor elektrische auto’s in Shanghai Automobile City in het westen van Sjanghai is het leeg. Weliswaar staat er een tiental elektrische auto’s opgesteld, maar klanten zijn er niet.

General manager Yi Cao verwacht ook niet dat hij het de komende tijd druk gaat krijgen. ‘De elektrische auto staat nog in de kinderschoenen’, zegt hij. ‘Mensen zijn wel nieuwsgierig, maar er is veel te veel onduidelijkheid over de subsidies. Er is een groot gat tussen wat de centrale overheid uitvaardigt en wat lokale overheden implementeren. Elk jaar lijkt er wel weer nieuw beleid te zijn.’

Nog niet veel te zien

Jiading in het westen van Sjanghai is door de centrale overheid in China aangewezen als het testcentrum voor de ontwikkeling van alternatieve-energievoertuigen. Een deel van het district is omgedoopt tot Shanghai Automobile City. De overheid investeert honderden miljoenen yuans in het gebied ter grootte van 68 vierkante kilometer en probeert internationale autofabrikanten aan te trekken. Jiading moet de komende jaren uitgroeien tot een van de belangrijkste centra in de wereld op het gebied van elektrische auto’s.

Veel valt er nu nog niet te zien. Het ‘testcentrum’ — volgens de overheid nu in gebruik — is een parkeerplaats waar enkele op golfkarretjes lijkende voertuigen staan opgesteld naast meerdere elektrische personenauto’s van onbekende Chinese fabrikanten. Verder rijden er in Jiading nauwelijks elektrische auto’s rond.

China's groene revolutie

‘Vorig jaar zijn er tien elektrische auto’s verkocht in Jiading’, zegt Jing Zhu, manager bij Shanghai International Automobile City, een koepelorganisatie voor de ontwikkeling van het gebied. ‘Maar over drie jaar moeten dat er 20.000 zijn.’ In totaal werden er vorig jaar in Jiading meer dan één miljoen auto’s geproduceerd, maar dat zijn allemaal conventionele modellen, die vooral uit de enorme Volkswagen fabriek in het district rollen.

Dit jaar zouden er in China 500.000 elektrische auto’s moeten worden geproduceerd en over drie jaar één miljoen. China hoopte door fors te investeren in nieuwe technologieën de rest van de wereld in één keer voorbij te streven. Maar in tegenstelling tot een groot aantal andere economische beleidsdoelstellingen, blijkt deze ambitie een brug te ver. Ondanks de ongekende media-aandacht voor de ‘groene revolutie’ die China te wachten stond, is er nog niets van die doelstelling terecht gekomen.

Prijskaartje nog een hindernis

Vorig jaar werden er in heel China slechts 10.000 elektrische auto’s verkocht. Op een totaal van 18,5 miljoen verkochte auto’s een marginaal aantal. Bovendien werden er slechts 1000 e-auto’s door particulieren aangeschaft. De rest werd gekocht door lokale overheden, die de auto’s vooral in proefprojecten inzetten. Consumenten in China laten de elektrische auto massaal staan en kiezen voor auto’s met verbrandingsmotor.

‘De realiteit is dat elektrische auto’s nog niet geavanceerd genoeg zijn om ze even aantrekkelijk te maken als traditionele verbrandingsmotoren’, stelt Nam­rita Chow, auto-analist bij onderzoeksbureau IHS Automotive. ‘Het prijskaartje is nog een hindernis. Chinese consumenten zijn niet geneigd hoge prijzen te betalen voor modellen die niet voldoen aan hun dagelijkse reisvereisten.’

Onduidelijk wat de regels zijn

De GM Volt bijvoorbeeld, die begin dit jaar in China in de verkoop gaat, kost in China bijna een half miljoen yuan (ruim € 50.000) en is daarmee ver buiten het bereik van de doorsnee Chinese autokoper. Zelfs als rekening wordt gehouden met overheidssubsidies van ruim 50.000 yuan is de Volt veel duurder dan vergelijkbare modellen met verbrandingsmotor. De Volt wordt nu nog geïmporteerd en naar verwachting zal GM voorlopig niet lokaal gaan produceren gezien de lage verwachte verkoopvolumes.

Volkswagen, een van de grootste spelers op de Chinese automarkt, is ook niet erg optimistisch. Het bedrijf wil vanaf eind 2013 twee elektrische automodellen gaan produceren, en hoopt in 2018 10.000 e-auto’s rond te hebben rijden. Volgens bestuursvoorzitter Karl-Thomas Neumann heeft de elektrische auto ‘enige tijd’ nodig om te ontwikkelen. ‘Het is onduidelijk wat de regels rond de elektrische auto zijn’, aldus Neumann vorig jaar tijdens de autobeurs van Guangzhou. ‘We moeten een duidelijke richtlijn krijgen van de regering.’

Productieschema's uitgesteld

Te vaak zijn er verschillen in nationaal en lokaal beleid. Peking wil bijvoorbeeld dat kopers van een elektrische auto niet hoeven te betalen voor het kenteken. ‘Maar Sjanghai wil dat niet, want dan lopen ze veel inkomsten mis’, zegt manager Yi van de autodealer in Jiading. In Sjanghai moeten kopers boven op de prijs van de auto ook betalen voor een kenteken. De prijs wordt via een veiling bepaald, en ligt soms op hetzelfde niveau als die van een kleine nieuwe auto.

Volgens Chow van IHS Automotive mag verwacht worden dat veel productieschema’s voor elektrische auto’s in de toekomst worden uitgesteld. Intussen heeft de overheid een nieuw tienjarenplan voor alternatief energiegebruik in de autosector dat vorig jaar zou worden gepubliceerd al drie keer voor zich uitgeschoven.

Niet eensgezind over de toekomst

Premier Wen Jiabao heeft zelfs al erkend dat de regering niet eensgezind is over de toekomst van de elektrische auto-industrie. Het is nog niet duidelijk op welke technologieën precies moet worden ingezet, zo schreef hij in Qiushi, spreekbuis van de communistische partij.

De moeizame e-autoverkopen vallen samen met een scherpe groeiterugval op de gehele Chinese automarkt. Na een markttoename van ruim 30% in 2010 is de groei vorig jaar vertraagd tot slechts 2,5%.