Honderdduizenden gezinnen dreigen de komende jaren in de problemen te komen als hun huidige gunstige hypotheekrente afloopt en ze tegelijkertijd de gevolgen van allerlei bezuinigingen moeten ondergaan.

Die waarschuwing komt van Dynamic Credit, het bureau dat in de zomer van 2008 aan de bel trok bij de Amerikaanse toezichthouder Fed over de rommelhypotheken (Alt-A), die later veel banken in de problemen zouden brengen.

Van alles aan de hand

‘Er is nu van alles aan de hand. Er komen renteherzieningen aan, de werkloosheid loopt op, het gaat economisch niet zo goed. Betalingsachterstanden in 2011 zullen nog wel meevallen maar 2012 zal echt een ander verhaal worden. Dat kan haast niet anders’, zei directeur Tonko Gast van Dynamic Credit maandag tegen Het Financieele Dagblad na zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie.

In 2009 al heeft de AFM gewaarschuwd dat 430.000 huishoudens nog maar net hun hypotheeklasten kunnen dragen, een gegeven waar volgens Gast te weinig aandacht aan is besteed. Eigen onderzoek van Dynamic Credit gaat uit van 300.000 inkomens die geen enkele rek hebben. Gast: ‘Bestaande hypotheken uit de jaren 2005 tot 2007 zullen kwetsbaar blijken nu het economisch klimaat verslechtert. Dat zijn de kanaries in de kolenmijn, die kunnen slecht overleven als er ook maar iets gebeurt.’

Aanspraak op achtervang

Uit het onderzoek blijkt verder dat het vooral de inkomens rond de € 35.000 zijn die klem kunnen komen te zitten. ‘Die 300.000 leningen zou je subprime kunnen noemen’, zegt Gast. ‘De risico’s op dit soort leners zijn gestapeld.’ Het gaat om mensen met een hoge schuld in verhouding tot het inkomen, een aflossingsvrije lening en een huis dat op de top van de markt is gekocht.

Ook maandag liet het Waarborgfonds, de stichting achter de Nationale Hypotheekgarantie (NHG), een waarschuwing horen. Als de huizenprijzen nog verder onder druk komen te staan, kan de buffer in het fonds ontoereikend zijn. ‘Als het zo doorgaat, is een aanspraak op de achtervang niet uitgesloten’, aldus Leo Suijker, beleidsadviseur bij de NHG, maandag op een PvdA-discussiebijeenkomst. Daarmee doelt Suijker op de afspraak dat de overheid bijpast als de buffer van € 707 mln van het fonds ontoereikend is.