Daaronder zijn verzekeraar ASR, dat tegenwoordig 100% in staatshanden is, en een vastgoedbedrijf van John Fentener van Vlissingen.

Dit staat in het boek De ontknoping van de FD-redacteuren Vasco van der Boon en Gerben van der Marel dat maandag wordt gepresenteerd. Het is voor het eerst dat in de affaire rond Bouwfonds en Philips Pensioenfonds ook namen van een ambtenaar en een politicus opduiken. Onder de ruim vijftig verdachten die het Openbaar Ministerie (OM) oorspronkelijk in het vizier had, is geen enkele ambtenaar of politicus.

Kwade genius

Eind vorige maand zijn elf verdachten veroordeeld, onder wie hoofdverdachte Jan van Vlijmen, een oud-Bouwfondsdirecteur. De berechting van zijn aangetrouwde oom Nico Vijsma is opgeschort wegens ziekte van de verdachte. Volgens het OM heeft Vijsma ‘als de kwade genius van zijn neef Jan ook lastige klusjes opgeknapt, zoals het inpalmen van wethouders, ambtenaren en ander volk’.

Het OM doelt op het inpalmen van het reeds vertrokken hoofd gronduitgifte van het gemeentelijke Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam, en op het inpalmen van een ex-wethouder financiën en grondbedrijf van de groeigemeente Capelle aan den IJssel.

Bijklussen

De topambtenaar, Leo Prinsenberg, kreeg in 1998 naast zijn ambtenarensalaris via Vijsma op jaarbasis ƒ35.000 via zijn privé-bv betaald door Bouwfonds. Daarbij heeft de ambtenaar interne regels en voorwaarden voor neven­inkomsten van de gemeente geschonden. Prinsenberg was op dat moment de gemeentelijk leider van het Coolsingelproject, waar Bouwfonds Nederlands grootste wolkenkrabber zou bouwen. ‘Achteraf bezien niet handig’, erkent Prinsenberg nu.

Peter Paul Doodkorte verkocht als wethouder van Capelle aan den IJssel een bouwkavel indirect aan Bouwfonds, dat daar het met fraude omgeven kantorencomplex Solaris liet bouwen. Na zijn aftreden als wethouder is Doodkorte via Vijsma voor jaarlijks ƒ 92.000 drie jaar gaan bijklussen voor Bouwfonds. Als gemeenteraadslid had hij op dat moment een meldplicht voor dit soort werk. Doodkorte heeft deze inkomsten verzwegen voor de gemeente.

Omstreden betalingen

Doodkorte en Prinsenberg zijn in 2010 buiten de rechtszaal in het vastgoedfraudeproces als getuige gehoord op verzoek van de advocaat van Vijsma. De officier van justitie toonde zich in die verhoren kritisch over het handelen van de oud-topambtenaar en de oud-wethouder. Toch worden beiden niet vervolgd. Mogelijk heeft dit te maken met verjaring, maar het OM wil hier niet op reageren.

Onderzoek bij een joint venture van zakenman John Fentener van Vlissingen met Van Vlijmen toont dat voor € 5 mln aan omstreden betalingen zijn gedaan aan de veroordeelden. Verzekeraar ASR stelt na onderzoek naar contacten met de groep-Van Vlijmen dat ‘in enkele gevallen sprake was van onduidelijkheid over geldstromen en de prestaties van de wederpartij’.

Erratum

Het verhaal ‘Uitzaaiingen vastgoedfraude’ van 17 februari 2012 verdient op twee punten een correctie. Onder verantwoordelijkheid van Peter Paul Doodkorte als wethouder startte het verkoopproces van de Solarisbouwkavel, maar de verkoop werd afgerond onder een opvolger. Eerder heeft Doodkorte gezegd dat hij het niet nodig vond zijn inkomsten uit Bouwfonds-advieswerk als gemeenteraadslid te melden.

Doodkorte laat nu weten dat hij die inkomsten wel gemeld heeft, maar de inkomstenbron — Bouwfonds — niet.