Maar een ander deel werd door goedwillende beroepsbeoefenaars aangewend om kwalitatief goede farmaceutische zorg te leveren. Er werd geïnvesteerd in automatisering en medicatiebewaking. Nederland werd een voorbeeld voor andere landen met een hoge farmaceutische standaard.

Preferentiebeleid

Maar de maatschappij was niet blij met de veel verdienende apothekers. Naarstig werd er gezocht naar een instrument om hun inkomsten te beteugelen. En eindelijk, na een hoop wanstaltige maatregelen, die de apotheker aan de geneesmiddelgebruiker mocht verkopen, was daar het preferentiebeleid. De zorgverzekeraar regelde voortaan de inkoop van de geneesmiddelen, de prijzen daalden en de apothekers werden gekort.

En wat zien we nu? De geneesmiddelgebruiker kan moeilijk aan zijn medicijnen komen. En hij denkt, al dan niet terecht, in de regel niet verder dan de balie van zijn apotheek.

Daar mogen de medewerkers de maatregelen van overheid en zorgverzekeraar uitleggen. Dit kost veel tijd, waardoor de medicijnengebruiker moet wachten. Daarvoor legt hij al gauw de schuld bij de apotheker. Dat waren immers zakkenvullers.

Die tijd ligt inmiddels ver achter ons, maar een imago blijft lang hangen. En de apotheek is laagdrempelig en bereikbaar, in tegenstelling tot overheid en zorgverzekeraar.

Waar blijft dat geld?

Iedereen heeft vroeg of laat geneesmiddelen nodig. Farmaceutische zorg is een van de goedkoopste vormen van behandeling, mits de medicijnen goed gebruikt worden. En wie houdt dat in de gaten? Je zou denken de apotheker, maar sinds de zorgverzekeraar de regie heeft gekregen van de overheid, is daar geen geld meer voor.

Je kunt je afvragen waar dat geld blijft, dat nu verdient wordt doordat de zorgverzekeraar in plaats van de apotheker met de geneesmiddelfabrikant onderhandelt. Niet in lagere premies of een lager eigen risico in ieder geval, tot nu toe. Het tegendeel is het geval. En de hoogopgeleide apotheker? Die wordt aan de kant gezet. Dat heet marktwerking in de zorg.

Mirjam Goddijn is apotheker in Rijswijk (ZH).