Donderdag komt er duidelijkheid over de financiële positie van de vijf grootste fondsen van Nederland. In ieder geval is de dekkingsgraad hoger dan op basis van de rentestand van eind december werd ingeschat. Dit heeft alles te maken met het ingrijpen van DNB. De dekkingsgraad is de verhouding tussen het belegd vermogen en de verplichtingen.

De toezichthouder middelde de swaprente over de laatste drie maanden van het jaar en gaf pensioenfondsen daarmee een opwaarts duwtje. In plaats van een rente van 2,55% mochten fondsen rekenen met een rente van gemiddeld 2,74% per eind december. Dit leidde tot een gemiddelde dekkingsgraad van 98%, terwijl deze anders 95% was geweest.

Groene fondsen

Volgens Dennis van Ek, actuaris bij pensioenadviseur Mercer, heeft het ingrijpen van DNB op fondsen een verschillend effect gehad. 'Een groen fonds heeft veel meer geprofiteerd dan een grijs fonds'. Dat hangt allemaal af van het soort deelnemers dat een fonds heeft. Een zogeheten groen fonds met veel jonge deelnemers heeft veel meer geprofiteerd van het middelen van de rente, dan een grijs fonds met voornamelijk oudere deelnemers. Dit heeft te maken met het verschil in de looptijd van de verplichtingen. Grijze fondsen moeten op korte termijn veel uit gaan betalen aan pensioenuitkeringen.

De hogere rente mag dus gerekend worden voor een kortere periode, legt Van Ek uit. Bij een groen fonds, waarbij de bulk van de pensioenuitkeringen veel verder in de toekomst ligt, is de looptijd van de verplichtingen gemiddeld veel langer. Van Ek: 'Er mag dus over meer jaar uitgegaan worden van de hogere rekenrente, zoals die eind december door DNB is vastgesteld.' Volgens Van Ek is het effect voor een groen fonds een verhoging van de dekkingsgraad van 3,5 à 5%, voor een gemiddeld fonds 3 à 3,5 % en voor een oud fonds slechts 2 à 3%.

Geen blijvend effect

Volgens Van Ek is dit effect echter 'allesbehalve blijvend'. Zo is de actuele rente sinds eind vorig jaar verder gedaald naar 2,45%. Als DNB op dit moment zou gaan middelen over drie maanden komt daar een rekenrente uit van 2,68%. Wat dat betekent voor de dekkingsgraad hangt ook af van de verandering in het belegd vermogen. De aandelenbeurzen staan echter volgens Van Ek nog ongeveer op hetzelfde niveau als eind 2011. Dit betekent dat de gemiddelde dekkingsgraad over drie maanden nu gedaald zou zijn van 98% naar 97%. Als er echter puur naar de actuele rentestand wordt gekeken is de dekkingsgraad van een gemiddeld fonds 93%.

Bovendien wijst Van Ek erop dat als DNB blijft middelen en de rente laag blijft, het stuwende effect van de maatregel binnen 3 maanden en dus zeker eind 2012 is uitgewerkt.