De Nederlandsche Bank (DNB) moet ook een scherp oog in het zeil houden bij banken en verzekeraars. En als toch alles misgaat, treft de minister van Financiën crisismaatregelen om het financiële systeem overeind te houden.

Dat is in een notendop de kijk van Wouter Bos op de bankencrisis eind 2008. Maar tja. Achteraf moet de toenmalige PvdA-leider vaststellen dat het interne toezicht door bankcommissarissen onvoldoende is geweest. En dat Bos begin oktober 2008 voor het eerst hoort dat vlaggenschip ING kapitaal tekortkomt en een flinke portie probleembeleggingen bezit, had hij liever ook eerder gehoord van DNB. Hij wil er liever niet aan denken wat er gebeurd zou zijn als ING — twee weken voordien door Wellink nog gebombardeerd tot de meest serieuze kandidaat-koper voor ABN Amro — de bank ook daadwerkelijk had gekocht.

Zeer goed voorbereid

Bos heeft zijn verhoor zeer goed voorbereid. Dat is niet verwonderlijk omdat hij als minister van Financiën destijds politiek verantwoordelijk was voor alle steunmaatregelen aan banken: eerst de € 20 mrd kapitaalsteun, daarna de € 200 mrd garantieregeling voor banken en de ophoging van het verzekerde spaarbedrag voor burgers en ten slotte de overname van de giftige Alt-A portefeuille van ING. Zelf heeft Bos er vanaf het eerste moment rekening mee gehouden dat hij ooit voor een parlementaire enquête moest verschijnen, zo vertrouwt hij de commissie-De Wit toe.

Maar iedereen die had verwacht dat Bos veel lessen heeft geleerd uit de crisis, of het boetekleed aantrekt, heeft zich vergist. Hij is eigenlijk heel tevreden over zijn crisismaatregelen. ‘Shock and awe’ toepassen. Massieve steun aankondigen zodat in de financiële markten elk spoortje van twijfel verdampt. Het is deze minister menens. Kijk wat er gebeurt als bewindspersonen dat niet doen, zegt Bos fijntjes verwijzend naar de Europese eurocrisis. Nee, Nederland mag in zijn handen knijpen met de werkwijze-Bos.

Waarschuwing vooraf

Dat de Tweede Kamer niet tevreden was over zijn informatie omdat die te laat (Alt-A), gebrekkig (kapitaalsteun) of overmoedig (bankgarantie) was, dat valt Bos toch moeilijk te verwijten, zo verdedigt hij zichzelf.

Woensdag komt de pièce de résistance aan bod. Heeft Bos het parlement voldoende geïnformeerd dat de aankoop van ABN Amro, Fortis Bank Nederland en verzekeraar ASR méér ging kosten dan € 16,8 mrd?

Een waarschuwing vooraf: kijk niet raar op als Bos dan verklaart dat hij bij die aankoopprijs voer op het kompas van DNB-president Nout Wellink. Immers, ieder zijn eigen verantwoordelijkheid, nietwaar?

Vandaag 13.00 uur: oud-vicepremier André Rouvoet (ChristenUnie)