*

Veiling Nederlandse kantoren mislukt | Het Financieele Dagblad
Inloggen
E-mailadres
Wachtwoord
Onthoud mij
Inloggen
 
economie & politiek

Veiling Nederlandse kantoren mislukt

Ester van der Geest
Monday 05 December 2011, 00:00
update: Monday 05 December 2011, 09:58
Email-a-Friend
Naam ontvanger
E-mail ontvanger
Naam verzender
E-mail verzender
 
Kantoor_cb.jpg
Colourbox
De Nederlandse kantorenmarkt ligt er nog slechter bij dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit de mislukte veiling van de kantorenportefeuille van vastgoedonderneming Uni-Invest.

Zelfs tegen een korting van 40% slaagde de oorspronkelijke geldschieter van Uni-Invest, de Duitse Commerzbank, er niet in van de ruim 200 gebouwen af te komen.

Het mislukken van de beoogde mijoenentransactie maakt pijnlijk duidelijk hoeveel er nog op zwakke kantoorbezittingen moet worden afgeboekt. In april van dit jaar schreef de Nederlandsche Bank al dat de afwaardering van ‘slechte’ objecten nog nauwelijks op gang gekomen is. De afwachtende houding kwam volgens de toezichthouder vooral omdat het zonder transacties problematisch is de marktwaarde van kantoren te bepalen. Uni-Invest beet het spits af en daarom werd de veiling in de sector op de voet gevolgd. Bestuursvoorzitter Pieter Roozenboom van het noodlijdende Uni-Invest zegt nog altijd vertrouwen te hebben in het slagen van de veiling.

Herfinancieringsproblemen

Uni-Invest is gedwongen zijn objecten te verkopen vanwege herfinancieringsproblemen. Komende februari loopt een lening af van € 751 mln. In april van dit ‘jaar heeft vastgoedadviseur CBRE de probleemportefeuille — 30% tot 40% staat leeg — nog gewaardeerd op € 634 mln. Biedingen van onder meer RREEF, de vastgoedbelegger van Deutsche Bank, en Blackstone, de grootste private-equitymaatschappij ter wereld, lagen daar volgens de Britse vastgoedspecialist CoStar ruim onder. Die zouden liggen tussen de € 450 mln en € 500 mln. Maar zelfs tegen die prijs heeft geen van de gegadigden de financiering rond kunnen krijgen.

Arjan van Bussel, partner bij het Londens advieshuis Bishopsfield Capital Partners, zegt niet verrast te zijn door deze recente ontwikkelingen. ‘Het was bekend dat er een grote golf aan herfinancieringen aan zat te komen en juist nu er een kritische fase aanbreekt voor het grote aantal vastgoedleningen dat moet worden hergefinancierd, worden we met onze neus op de feiten gedrukt. Het is nu nog moeilijker dan voorheen om een lening aan te trekken. Banken zijn alleen bereid om geld te lenen voor vastgoed op toplocaties zoals de Zuidas.’

Grootste problemen in satellietsteden

De portefeuille van Uni-Invest bestaat uit 207 kantoren (1,1 mln m²), die gewaardeerd zijn op € 865 mln. De vastgoedonderneming werd in 2003 door een consortium onder leiding van Lehman Brothers Real Estate Partners van de beurs gehaald.

Uni-Invest probeert uit alle macht het tij te keren in de geplaagde kantorenmarkt. De grootste problemen heeft het bedrijf met leegstaande kantoren in satellietsteden zoals Hoofddorp, Zoetermeer en Capelle aan den IJssel, die geen aantrekkelijk oud centrum hebben en ook niet dicht genoeg bij grote steden liggen. ‘In Nieuwegein zie je bijvoorbeeld dat een stad als Utrecht veel huurders wegtrekt’, aldus Roozenboom. In traditionele kantorenparken probeert Uni-Invest, eventueel samen met andere partijen, te komen tot meer voorzieningen voor de mensen die er werken.

Reacties

Ingelogd als *Naam*
Ik ga akkoord met de spelregels en het privacybeleid van FD.nl
Nog x karakters beschikbaar

Om te kunnen reageren op artikelen dient u ingelogd te zijn.

Inloggen
Wachtwoord vergeten?

Nog geen abonnee? Registreer gratis of bekijk onze abonnementen.

Gratis registreren
  • Gratis 1 week het FD in de bus
  • Gratis 1 week het FD digitaal
  • Gratis 1 week onbeperkt FD.nl
Wie gaat er NU een groot gebouw kopen??
Dhr. W. Groeneveld 09:00 05-12-2011
NU een groot gebouw kraken! :)
Dhr. T. van Tijn 09:04 05-12-2011
1,1 mln vierkante meter waarvan 30-40% leeg. Wie gaat er in hemels naam 400.000 vierkante meter aan leegstaande kantoorpanden kopen? @Uni-Vest: je rommel is helaas niks waard. Face it en afboeken maar. Dat had je trouwens al veel eerder moeten doen i.p.v. de winst blijven opstrijken. Eigen schuld.
Dhr. J.A.M. Valk 09:54 05-12-2011
@Groeneveld: Geloof me. Er worden nog voldoende grote gebouwen leeg verkocht, vervolgens gerevitaliseerd en in overzichtelijke tijd gevuld met solide huurders. Maar je moet wel weten wat potentiële huurders beweegt en waarmee je ze over de streep kunt trekken natuurlijk.
Dhr. F. van der Pol 10:15 05-12-2011
Heel benieuwd wat de accountants gaan doen bij de controle van de jaarrekening 2011. Bij de beursgenoteerde investeerders zoals Corio, VastNed ea. Maar ook bij de niet-beursgenoteerde Quote500 jongens. Er moet nog veel pijn worden genomen, en de herfinancieringsgolf is bij de banken thans een drama.
Dhr. R.A. Bobbe 10:48 05-12-2011
De huuronderhandeling over substantiele ruimte (circa 5000m²) over een Uni-Investkantoor in 2008 is mislukt. Het gebouw stond 3 jaar terug veel te hoog in de boeken voor een huur die wij niet wilden betalen. Maar zij missen liever een positieve kasstroom dan dat ze moeten afwaarderen.Einde luchtbel
Dhr. P. van Nimwegen 10:54 05-12-2011
Beste lezers, omstreeks eind 2012 en deels in 2013 zal er nog meer moeten worden geherfinancierd. Daarnaast vele miljarden aan afschijvingen bij o.a. pensioenfondsen wegens ontbreken van huurinkomsten t.g.v. leegstand maar vooral ook sloop dat al enige jaren is uitgesteld.
Dhr. A.J. Luppenga 11:17 05-12-2011
Waardeer 7.000.000 m2 kantoorruimte (leegstand) af met 50% en je hebt al een gat van 3 miljard Euro. Als je dan de overige (benutte) m2 ook nog af waardeert, krijg je Amerikaanse vastgoed toestanden. Dit alles nog los van de huizenmarkt!
Dhr. P.J. Lindner 11:59 05-12-2011
Waardeer 7.000.000 m2 kantoorruimte (leegstand) af met 50% en je hebt al een gat van 3 miljard Euro. Als je dan de overige (benutte) m2 ook nog af waardeert, krijg je Amerikaanse vastgoed toestanden. Dit alles nog los van de huizenmarkt!
Dhr. P.J. Lindner 12:01 05-12-2011
De leegstand is niet van de laatste jaren. Al ver voor de eerste crisis meldde het Fin. Dagblad in 1993 dat 2,7 miljoen m2 bedrijfspanden leegstond. En sindsdien zijn ook pensioenfondsen gewoon doorgegaan om te investeren in nieuwe bedrijfsterreinen en kantoorpanden i.p.v. de sociale woningbouw
Dhr. A.F. Bongers 12:29 05-12-2011
@R.A.BOBBE:Laten we nou niet in paniek raken en alles over een kam gaan scheren.Corio heeft nagenoeg geen kantoorpanden meer.De taxatie vindt elk kwartaal plaats door onafhankelijke expertise.Overigens bevinden de koersen van veel vastgoed mijen zich onder intrinsieke waarde;
mvg
Dhr. A.F. Honig 12:34 05-12-2011
Na ca10 jaar is naar mijn ervaring een kantoorgebouw al aan te merken als een "sic building". Het gebouw is dan al gedateerd en de vestigingslocatie door nieuwbouwlocaties al achterhaald. De huurcontracten zijn dan afgelopen en er komt ineens een aanmerkelijk aantal m2 op de markt. Banken passen.
Dhr. G.J. Bauland 13:54 05-12-2011
Haha, net goed. Dat krijg je als je maar blijft bouwen, zonder dat er vraag naar is. En die vraag komt nooit meer terug. Er zullen nog heel wat van die vastgoed bv's omvallen.
Dhr. M.T.L. Vervoort 19:06 05-12-2011
Bij een verwacht bruto rendement van 10% moet de huuropbrengst zo'n €70 p/M2 zijn.(1.000.000 M2 te huur voor 10% van 700 miljoen getaxeerde waarde) Vraagprijzen lagen in 2010 tussen €120 en €190.En dan voor €70 p/M2 nog onverhuurbaar/onverkoopbaar ?! Er is iets heel erg mis gegaan(in de waardering)
Dhr. R. van der Gun 14:43 06-12-2011