Als de verzekeraars de hogere kapitaaleis van DNB helemaal doorberekenen in de premie, dan moet die volgend jaar per verzekerde met zo'n € 40 stijgen.

De solvabiliteitseis gaat, als het aan de centrale bank ligt, omhoog van 9% naar 11% voor de basisverzekering. De verhoging betekent dat de zorgverzekeraars gezamenlijk € 500 mln meer aan buffers moeten aanhouden dan nu.

DNB bestrijdt dat de nieuwe eis consequenties voor de premies zal hebben. Volgens de toezichthouder hebben alle zorgverzekeraars nu al genoeg geld op de plank om aan de 11% te voldoen.

Eigen vermogen aanvullen

Koepelorganisatie Zorgverzekeraars Nederland denkt daar anders over. Woordvoerder Wouter Kniest: 'DNB verwacht dat verzekeraars een veiligheidsmarge boven op de verplichte solvabiliteit aanhouden. Hoe hoger de solvabiliteitseis, hoe dichter verzekeraars in de buurt van het minimum komen. Bij een eis van 11% is, als je uitgaat van een verplichting van anderhalf keer het minimum, een totale buffer van ruim € 6 mrd nodig, tegen € 5 mrd nu.'

Zorgverzekeraars hadden begin dit jaar zo'n € 7 mrd eigen vermogen. Over het geheel genoeg dus, maar individuele verzekeraars komen bij een verhoging dicht in de buurt van de veiligheidsmarge', zegt Kniest. Zij moeten hun eigen vermogen mogelijk aanvullen.

Uit cijfers van de DNB blijkt dat de gemiddelde solvabiliteit van de sector in 2010 is gedaald van 228% van het geëiste vermogen, naar 212%. De solvabiliteit van twee van de vier grootste verzekeraars is in 2010 flink lager. De verzekeraars Menzis, Uvit en Zorg en Zekerheid hadden begin dit jaar minder dan twee keer de vereiste solvabiliteit.

Zorgverzekeraars vinden hogere buffers niet nodig

Volgens een woordvoerder van Uvit (Univé-VGZ-IZA-Trias), een van de verzekeraars met een lager dan gemiddeld eigen vermogen, klopt het 'in theorie' dat een hogere solvabiliteitseis premies opdrijft. 'Maar er zijn meer knoppen om aan te draaien. We kunnen de interne eis van twee keer de verplichte solvabiliteit verlagen, of onszelf langer de tijd geven dat te bereiken.' De verzekeraar heeft nu een eigen vermogen van 180% van de norm die momenteel geldt.

Zorgverzekeraars hebben de afgelopen jaren, vooruitlopend op veranderingen in het zorgverzekeringsstelsel, de buffers opgebouwd. In 2009 maakten ze voor het eerst winst, in totaal zo'n euro1,5 mrd. Met name beleggingen droegen aan dat goede resultaat bij. In 2010 was die winst veel lager, met name doordat beleggingen minder opbrachten. 'Gezien de huidige situatie op de financiële markten lijkt verder opbouwen van vermogen via beleggingen lastig', zegt Kniest. 'Een premieverhoging kan dan nodig zijn.'

Nacalculatie in 2012 geschrapt

Een verhoging van de solvabiliteisteis is volgens DNB nodig omdat de financiële risico's voor zorgverzekeraars in 2012 toenemen, zegt woordvoerder Flore Kraaijeveld. Nu worden zorgverzekeraars aan het eind van het jaar nog gecompenseerd als de totale zorgkosten hoger zijn uitgevallen dan vooraf begroot. Die nacalculatie wordt in 2012 waarschijnlijk geschrapt.

De zorgverzekeraars bestrijden dat een verhoging nodig is. In 2010 werd de verplichte solvabiliteit al verhoogd van 8% naar 9%. Nog meer 'dood geld' opzijleggen waar ze niets mee kunnen doen, is volgens de branche niet nodig.

Ministerie van Financiën moet knoopdoorhakken

'De zorgverzekeraars zijn aan veel regels van de overheid gebonden. Het risico dat een zorgverzekeraar in financiële problemen komt, is klein', zegt woordvoerder Kniest. 'De hoge buffers staan nu al niet in verhouding tot de reële risico's die zorgverzekeraars lopen.'

Het ministerie van Financiën moet uiteindelijk de knoop doorhakken. Omdat een hogere solvabiliteitseis mogelijk gevolgen heeft voor de premies, en daarmee voor de koopkracht, beslist Den Haag daarover. Het besluit wordt genomen nadat de Tweede Kamer in september heeft gedebatteerd over het afbouwen van de nacalculatie.