De Tweede Kamer spreekt vanavond over het voornemen om te korten op pensioenen, woensdagmiddag over het ‘burgerinitiatief’ waarin wordt gesteld dat de AOW veel te laag is, en woensdag- en donderdagavond over het wetsvoorstel om de AOW-leeftijd te verhogen en flexibel te maken.

Het burgerinitiatief (waarbij een onderwerp met 40.000 handtekeningen op de agenda kan worden gezet) levert de minste problemen op. De AOW is het afgelopen decennium niet achtergebleven, maar heeft juist meer koopkracht heeft gekregen.

Korten ligt ingewikkelder

Het ‘korten’ en de hogere AOW-leeftijd liggen ingewikkelder. Bij deze twee reparaties van de dekkingsgraden van pensioenfondsen spelen verdelingsvraagstukken. Betaalt de werkende meer premie, wordt er gekort bij de gepensioneerde of gaat de pensioenleeftijd eerder omhoog? Volgens Wouter Koolmees van D66 moet het een eerlijke mix zijn, waarbij versnelde verhoging van de AOW-leeftijd zijn voorkeur heeft.

In die mix is de rente waartegen de verplichtingen worden berekend cruciaal. Over de maatstaf die hiervoor in het pensioenakkoord gebruikt gaat worden, wordt pas in het tweede kwartaal duidelijkheid verwacht. ‘Als de partijen daar al uitkomen’, zeggen Koolmees en zijn collega Ino van den Besselaar van de PVV in koor. Als die rekenrente de lasten niet eerlijk verdeelt tussen jong en oud, worden langdurige juridische procedures verwacht voor het Europese Hof. Het hele pensioenakkoord kan daardoor ontploffen.

Standpunten kunnen worden overruled

Koolmees en Helma Lodders van de VVD hebben begrip voor maatregel van toezichthouder DNB om de rekenrente voor 2011 te middelen over de laatste drie maanden in plaats van de ‘extreem lage’ rente op 31 december te pakken. Van den Besselaar kiest voor een gemiddelde over het hele jaar, waardoor gepensioneerden minder worden gekort. Alle standpunten kunnen echter worden ‘overruled’ als in het pensioenakkoord een andere methode wordt gekozen. Of als in de extra bezuinigingsronde wordt besloten de AOW-leeftijd eerder te verhogen.