Het was bekend bij zakenbank Lazard, de ingehuurde adviseur van Financiën. Maar de adviseurs kregen van de Nederlandsche Bank (DNB) te horen dat de Nederlandse Fortis-familie desondanks over voldoende stootkussens beschikte.

Schatkistagent Erik Wilders, die alle prijsbepalende informatie moest doorgeven aan Ter Haar en diens politieke baas Bos, was in de veronderstelling dat het tekort niet per se aangevuld hoefde te worden op kosten van de belastingbetaler. Die cruciale informatie is dus wellicht niet ter ore gekomen van de hoofdonderhandelaars.

Hoeveel dat had gescheeld in het aankoopbedrag van €16,8 mrd dat premiers Balkenende en Leterme overeenkwamen, is giswerk. Maar zowel de bankiers van Lazard als DNB-getuige Rudi Kleijwegt stellen dat de extra miljarden hadden kunnen worden afgetrokken van de biedprijs, indien die bekend was geweest bij de onderhandelaars.

Iets soortgelijks geldt voor de €6,5 mrd extra kapitaal die ABN Amro nodig had na de aankoop door de Staat. Fortis Bank Nederland Holding, op papier eigenaar van de aandelen ABN Amro, had te weinig bufferkapitaal. Dat wisten de belangrijkste betrokkenen. Die wisten tevens dat de Staat daarvoor de portemonnee moest trekken. Dan is het niet vreemd dat de enquêtecommissie zich afvraagt of minister Bos destijds de Tweede Kamer wel goed heeft geïnformeerd.

Iedereen aan het Binnenhof wist niet beter dan dat met die €16,8 mrd ook alle aandelen ABN Amro staatseigendom werden. Niet dus. Nederland kocht ABN dus niet van de Belgen maar van een bank die eigendom werd van de Staat. Maar, staatseigendom of niet: om fiscale redenen en ter voorkoming van bestuursaansprakelijkheid moest een redelijke prijs voor ABN worden betaald, legde oud-Fortisdirecteur Jan van Rutte uit. Op de Commissie-De Wit rust de zware taak om deze uiterst complexe materie te versimpelen tot die ene vraag: hebben we de Belgen te veel betaald?
 

Laatste verhoren

Morgen verhoort de Commissie-De Wit de laatste getuigen

09.00 uur Bernard ter Haar

11.00 uur Nout Wellink

13.00 uur Wouter Bos

De commissie rapporteert in de loop van maart haar eindrapport.