Het was opmerkelijk openhartig. Het voert misschien te ver om te zeggen dat Duitsland de crisis heeft gewild, maar nu zij er toch is zal Berlijn er ook uithalen wat er in zit. ‘Europa moet beter uit deze crisis komen dan het er inging’, heeft Merkel eens gezworen.

Deze crisis zou een catharsis moeten zijn voor Europese overheden, zoals zij dat ook was voor de financiële wereld. De reële economie moet in grote delen van de eurozone op de schop. Maar het jaarlijkse groeionderzoek van de Europese Commissie, dat deze week ondersneeuwde in het retorische geweld over eurobonds en weer een aanscherping van de begrotingsregels, is daar openlijk sceptisch over. Het is nog lang niet erg genoeg voor échte veranderingen.

‘Hoewel begrijpelijk en noodzakelijk, wordt te veel politieke tijd en energie gestoken in noodmaatregelen’, schrijft de Commissie in het rapport. En niet genoeg in ‘de implementatie van beleidsveranderingen die onze economieën terugbrengen naar hogere groeiniveaus’. Het rapport is zeer kritisch over de mate waarin de richtsnoeren uit het vorige rapport zijn overgenomen.

‘Beneden verwachting’, schrijft de Commissie. ‘Er is op nationaal niveau nog geen volledig eigenaarschap van de radicale veranderingen waartoe is besloten. Er is geen aansluiting tussen wat op EU-niveau is besloten en de tijd die het vervolgens kost om dat in nationaal beleid te vertalen.’

Hier wreekt zich wat de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker vorige week signaleerde in het Europees Parlement. De crisis is het exclusieve domein van de ministers van financiën en af en toe een beetje van de premiers. Het lijkt immers over overheidsfinanciën te gaan, over schuld, boete en rente. Maar het gaat vooral over repetitieve eurosclerose, een economenterm uit de jaren tachtig die al bijna was vergeten, maar die staat voor verzwakking en verkalking van het Europese economische systeem.

De crisis is ten onrechte het domein van ministers van financiën