Als ik een inschatting moet maken, dan heb ik elk jaar wel een paar duizend vluchtige ontmoetingen met andere ondernemers. Verreweg de meeste ondernemers zou ik niet herkennen als ik ze morgen weer zou tegenkomen. Zij hebben geen blijvende indruk achtergelaten.

Andere ondernemers daarentegen, kan ik me zo voor de geest halen, al heb ik ze jaren geleden voor het laatst gezien. Van die ondernemers herinner ik me tot op de dag van vandaag wat ze doen, hoe ze zijn begonnen en waarom. Ieder detail over hen zit in mijn geheugen gegrift.

Wie blijft kleven en wie vervaagt?

De vraag is: wie blijft kleven in mijn geheugen en wie vervaagt? Ik heb voor mezelf de ondernemers die een blijvende herinnering hebben achtergelaten de revue laten passeren. Wat maakte ze anders? Waarom zal ik me ze altijd herinneren?

Voor mij geldt dat de ondernemers die ik me herinner, de ondernemers zijn die trots waren. Zo ontmoette ik bijna tien jaar geleden voor het eerst Herman den Blijker. Herman was toen niet meer dan een goede kok uit Rotterdam, maar hij maakte een onuitwisbare indruk op me door de manier waarop hij zijn vak beschreef. Ik herinner me hoe hij over het lamsvlees dat hij die avond zou klaarmaken sprak. Hij liet zijn handen denkbeeldig over de vezels gaan en beschreef de structuur in detail. Ademloos luisterde ik. De trots waarmee hij over zijn collega’s, klanten en gerechten sprak was ongeëvenaard.

Victor Muller

Een andere trotse ondernemer die ik de afgelopen jaren ontmoet heb, was Victor Muller. Ik zie hem nog staan: hij had net Saab gekocht en op het laatste moment dreigde General Motors roet in het eten te gooien. Dat had liever gezien dat Saab werd opgeheven, want als een ander er wel een succes van kon maken, lag hun reputatie aan diggelen. Wat was hij trots dat het hem uiteindelijk toch gelukt was. Bij ieder gevecht heeft zijn trots hem geholpen. Zonder trots kun je niemand overtuigen en nergens het verschil maken en met trots overtuig je.

Maar er is een dunne scheidingslijn tussen trots en arrogantie. Wat de een ziet als trots, ziet de ander als mateloze arrogantie. Voor mij heeft Victor Muller altijd die trots van zijn eerste jaren gehouden, maar het gros van Nederland zag hem steeds meer als arrogant.

De angst om arrogant over te komen, weerhoudt veel ondernemers ervan trots te zijn. Dat is jammer want de trots van een ondernemer heeft een magisch effect. Er is ook een verschil: Arrogantie is een ‘dun laagje chroom’ dat is opgelegd of aangeleerd, maar trots komt uit je tenen. Trots is de grootste overtuigingskracht van een ondernemer en het zou jammer zijn als we er niet meer gebruik van maken.

Annemarie van Gaal is ondernemer en investeerder. annemarie@vangaalcompany.nl