Ik ben nooit voorbij de eerste vijftig bladzijden gekomen. Een formeel document creëren met daarin de ‘principes waarnaar ik wil leven’ gaat me een stap te ver. Elke pagina die ik verder las in het boek gaf me een soort gevoel van tekortschieten. ‘Dan maar niet effectief’, dacht ik bijvoorbeeld.

Onlangs werd ik aan het boek herinnerd door een mail die ik kreeg van de voorzitter van mijn board. De mail had een link naar een artikel met als titel — vrij vertaald — ‘de zeven gewoonten van spectaculair ineffectieve leiders’. U snapt, mijn aandacht was getrokken. Zat hier een boodschap achter, was het een geintje, of was het gewoon een attente gedachte?

Slechte gewoonten

Het was een aardig artikel, gebaseerd op onderzoek waarbij men van slechtlopende bedrijven de gedragspatronen van leiders heeft geanalyseerd. Hieruit dreven zeven slechte ‘gewoonten’ naar boven.

De eerste is dat slechte leiders denken dat zij en hun bedrijf de omgeving domineren. Men heeft te weinig oog voor verandering en deze arrogantie maakt het bedrijf kwetsbaar. De tweede gewoonte is wanneer leiders zich compleet vereenzelvigen met het bedrijf dat ze leiden. Het bedrijf is dan vooral een vehikel om persoonlijke ambities vorm te geven. In dit geval zien de leiders vaak weinig verschil tussen bedrijfs- en privéfondsen.

De derde slechte gewoonte is wanneer leiders denken zelf alle antwoorden in huis te hebben. De leider ontrafelt elk probleem en neemt zelf alle beslissingen. De vierde is het systematisch eruit werken van alle tegenstanders. Men eist en krijgt volledige volgzaamheid. Uiteindelijk ­beschikt de leider over een groep jaknikkers, het beste recept voor een catastrofe.

Leuk artikel

De vijfde gewoonte is te veel met de buitenkant van het bedrijf bezig zijn. Deze leiders praten veel met de pers, poetsen het imago op en vergeten uiteindelijk waar het echt om gaat. Gewoonte nummer zes is het onderschatten van obstakels. Wanneer de visie en strategie zijn uitgewerkt, vergeet men hoe moeilijk en tijdrovend het is om die ook daadwerkelijk uit te voeren. En tot slot de zevende gewoonte, het koppig blijven focussen op datgene wat vroeger voor hen heeft gewerkt.

Tja, wat moet ik daar nu van zeggen? Ik herken me gelukkig weinig in de meeste gewoonten. Alhoewel, mijn belangrijkste valkuil is inderdaad gewoonte zes. Het blijft een uitdaging om niet te ver voor de muziek uit te lopen. Visie en strategie creëren is van monumentaal belang. De executie betreft slechts de andere 99%. Opeens begreep ik het. Misschien was dat de verborgen boodschap aan mij van de voorzitter van mijn board. Ik vroeg het hem van de week toch maar. ‘Nee hoor, het was geen boodschap, gewoon een leuk artikel’, zei hij. Ja ja.

Kees de Jong is serieondernemer. Hij leidt nu een multinationale onderneming, deels vanuit de VS. kees@bbigroup.nl