Waarom bent u naar Duitsland verhuisd?

'Wij kwamen beiden van een boerderij, maar we waren allebei "tweede opvolgers", dus konden het bedrijf van onze ouders niet overnemen. We hadden te weinig kapitaal om in Nederland een melkveebedrijf op te starten. In Duitsland kun je melkveebedrijven voor 100% pachten, iets wat in Nederland bijna niet voorkomt. We hebben ook nog in Frankrijk gezocht, maar het leek ons gemakkelijker om in Duitsland te integreren.'

Zijn er veel Nederlandse boeren die naar Duitsland vertrekken?

'Tot een jaar of zes geleden werden van de twintig melkveebedrijven die beschikbaar waren er negentien door Nederlanders overgenomen. Nederlanders willen graag koeien melken. Duitsers zijn veel meer geïnteresseerd in akkerbouw, zodat ze op de trekker kunnen rijden en niet de verplichting hebben om twee keer per dag de koeien te melken. Het heeft ook met status te maken. Maar de laatste paar jaren zien we dat de interesse onder Duitsers wat meer toeneemt hier in het noorden van Duitsland. Misschien is dat de Nederlandse invloed.'

Zien de Duitsers graag Nederlandse boeren komen?

'Nederlandse melkveehouders hebben een heel goede naam. Nieuwkomers krijgen dan ook het voordeel van de twijfel. Het is hier de gewoonte om een versierde boog aan de deur van de nieuwe buren te hangen en men verwacht ook uitgenodigd te worden om op bezoek te komen. Ze zijn heel erg bereid om je op te nemen in de gemeenschap.'

Het is allemaal erg gemoedelijk?

'Ja, dat klopt. Zakendoen is veel meer verbonden met gezelligheid. Als je extra land wilt pachten, zal de eigenaar niet alleen de prijs laten meetellen, maar ook kijken of hij je aardig vindt en je meedoet in het dorpsleven. Het moet je echt gegund worden.'

Wat zijn de grootste voordelen van Duitsland?

'De grond is een stuk goedkoper en je hebt vaak de mogelijkheid om grond te pachten. Daarnaast betaalt de boer veel minder voor zijn melkquotum, terwijl de melkprijs hetzelfde is als in Nederland.'

En de nadelen?

'Ik waarschuw altijd: als je in Duitsland een boerderij overneemt, lijkt het alsof je tien, vijftien jaar terug gaat in de tijd. De gebouwen zijn kleiner en minder modern, alles gaat op een iets langzamer tempo, het regelen van je zaken duurt wat langer.'

Heeft u als emigratiebegeleider wel eens tegenslagen gehad?

'Het is wel eens voorgekomen dat alle onderhandelingen waren geweest en de Duitse boer zich toch terugtrok. Dat kan, want hier is een overname pas definitief als die bij de notaris is ondertekend. Dat is verschrikkelijk. Zo'n Nederlandse familie heeft zich er helemaal op ingesteld. Inmiddels kan ik beter inschatten wanneer zoiets kan gebeuren en bereid ik de kopers voor.'