Turkije bleek het ideale land voor productiebedrijf Ariza, dat biologische groente en fruit verwerkt tot sap, sapconcentraat en puree voor de babyvoedingsindustrie.

Hoe bent u in Turkije gestart?

'Ik heb het bedrijf veertien jaar geleden opgezet met een Turkse partner. Dat was toen nog verplicht. Alleen bleek na verloop van tijd dat onze doelstellingen niet dezelfde waren. Wie in Turkije in zaken gaat, streeft meestal naar geld op de korte termijn. Men denkt daar in eerste instantie niet aan investeren in continuïteit voor de lange termijn. Dat zie je veel bij landen die nog in ontwikkeling zijn. Maar voor mij is geld een middel, niet een doel. Daarom hebben we uiteindelijk de partner uitgekocht.'

Welk besluit was ook belangrijk voor uw succes in Turkije?

'De eerste noodzaak bleek het opstellen van een kwaliteitssysteem, om medewerkers verantwoordelijk en betrokken te maken voor de kwaliteit van het product. Dat werd in het begin als erg bedreigend ervaren. Kritiek komt in Turkije hard aan, het wordt al snel als een persoonlijke aanval ervaren. Je moet daarom de juiste snaar weten te raken. Door gesprekken te organiseren tussen medewerkers en klanten hebben we duidelijk laten zien dat onze doelgroep bepaalt welke kwaliteitseisen er zijn. Dat zorgde voor draagvlak.'

Hoe kijkt men tegen u aan?

'We hebben nu een team van medewerkers die het bedrijf echt ervaren als hún bedrijf. Door mijzelf ook kwetsbaar op te stellen en authentiek te zijn, heb ik hun vertrouwen weten te winnen. Ik ga bijvoorbeeld zelf in de appellijn staan om te laten zien dat ik het werk respecteer dat daar gedaan wordt. Ik doe ook zelf alle functioneringsgesprekken, en die gaan echt tot op de zenuw. In het begin vond men het moeilijk om een mening te geven, maar nu voelen onze medewerkers zich bevrijd.'

Waar heeft u het meest aan moeten wennen?

'Bijvoorbeeld aan het feit dat het maken van een planning een probleem is. Een afspraak daar betekent toch iets anders dan in Nederland. Turken laten graag de dingen op hun beloop. Daar wen je nooit aan.'

Is men in Turkije gewend aan biologisch produceren?

'Nee, dus we steken veel energie in het registreren en controleren van de boeren die voor ons produceren. Omdat zij zich bevinden in hoger gelegen gebieden, in gehuchten en dorpjes, is dat best moeilijk. Onze agronomen bezoeken de boeren regelmatig en we zetten een gespecialiseerd bedrijf in voor biologische controle, advies en begeleiding. Omdat wij een minimumprijsgarantie hanteren, houden boeren zich graag aan de regels.'

Kijkt u uit naar eventuele toetreding van Turkije tot de EU?

'Ik zou het geweldig vinden, maar ik denk dat Turkije het nog niet aankan. De stedelijke gebieden zijn heel modern, maar daarbuiten loopt men nog een generatie achter. Turkije moet eerst zorgen dat het één land wordt. Wij hebben onlangs een lening van de Financierings Maatschappij voor Ontwikkelingslanden (FMO) kunnen krijgen, volgens mij als eerste voor Turkije. Dat laat zien dat Nederland gelooft in waar men in Turkije mee bezig is.'

Ariza

Opgericht: 1991
Gevestigd: Helmond
Activiteit: verwerken van biologische groente en fruit
Oprichter: Ari de Kimpe (59)
Werknemers: 40
Omzet 2010: € 22 mln