Dit stelt Arjan Lejour, econoom bij het Centraal Planbureau en gespecialiseerd in globalisering. De wereldhandel drijft voor een belangrijk deel op China. Een terugval daar zal dus zeker ook in handels­land Nederland gevoeld worden.

Nederland exporteert relatief weinig naar China, jaarlijks circa 1,6% van de totale uitvoer, maar is indirect wel gevoelig als toeleverancier aan Duitse bedrijven. Een kleine 7% van de door Duitsland in het buitenland afgezette producten (veel machines, auto’s en chemische producten) gaat naar China. Ook zal de import terugvallen. De meeste goederen worden uit Duitsland geïmporteerd, daarna uit België, op de voet gevolgd door China. Veel van die Chinese goederen komen aan in de Rotterdamse haven en worden doorgevoerd naar andere EU-landen.

Sterke terugval

‘Als China een sterke terugval kent, zal dat via de wereldhandel onvermijdelijk ook een groter effect hebben dan wanneer er slechts een milde terugval in de groei plaatsvindt’, zegt Lejour. Als er in Duitsland minder geld wordt verdiend met de uitvoer, treft dat de groei. Minder groei betekent doorgaans ook dat er minder geïmporteerd wordt, bijvoorbeeld uit het land waar het de meeste producten inkoopt: Nederland. Lejour: ‘Het is echter lastig te kwantificeren hoe groot het effect van een harde landing precies zal zijn.’ Vooralsnog verwachten economen dat de Chinese economie in 2012 met circa 8% groeit.

Volgens Lejour is al langer duidelijk dat er in China economisch ‘iets niet klopt’, gezien de op hol geslagen kredietverlening en de hoge investeringen waarvan een groot deel vermoedelijk onrendabel is. ‘Een groot deel van die verliezen zal uiteindelijk bij de overheid terechtkomen en de vraag is of die dat kan dragen. Wel kan China zich gezien de relatief lage staatsschuld best wat veroorloven en bijvoorbeeld de economie schragen door het beperkte sociale stelsel uit te breiden.’

Harde landing

Niettemin verwacht Lejour dat China op enig moment de gevolgen zal ondervinden van de ontsporingen die nu plaatsvinden. ‘Of dat in 2012, 2013 of 2014 zal zijn, is niet te zeggen. Het zal dan eerder een harde landing dan een zachte zijn. De groeivertraging zal flink zijn. De groei kan zomaar halveren in dat geval.’

Wel wijst Lejour erop dat voor Nederland de ontwikkelingen in de EU veel belangrijker zijn dan die in China. Een harde landing in China zou gevoeld worden, maar bijvoorbeeld de import uit de rest van de eurozone is nog altijd zes keer groter dan die van China. ‘De groeivertraging die nu Europa plaatsvindt, weegt zwaarder dan een eventuele terugval in China.’

Deviezenreserves

Er wordt overigens niet alleen in het Westen op China gelet. In Zuid-Amerika maken de beleidsmakers zich ook ernstig zorgen over een harde landing van de Chinese economie. De laatste maanden zijn de ministers van financiën van het continent al diverse keren bij elkaar gekomen om maatregelen te verzinnen die de regio kunnen beschermen. Zo zijn er initiatieven om de deviezenreserves van de landen te poolen, zodat landen die in moeilijkheden komen ergens op terug kunnen vallen.