Crowdfunding wint aan populariteit. Vorige maand werd een nieuwe mijlpaal bereikt toen crowdfundingplatform Kickstarter meer dan $10 mln wist op te halen voor de ontwikkeling van het horlogemerk Pebbles. Bijna 69.000 internetters doneerden een bedrag van $1 tot $10.000.
ABN Amro pakt de zaken met zijn crowdfundingplatform Seeds terughoudender aan. Er kan maximaal €5000 gestort worden. Investeringen worden direct afgerekend met iDeal.
Het blijft niet bij investeren. Wie geld stort, wordt door ABN Amro gekoppeld aan de ondernemer. Investeerder en ondernemer moeten van elkaar leren, legt initiatiefnemer Arthur van de Graaf (40) van Seeds uit. Volgens hem dicht Seeds het gat tussen de eerste (kleine) investeringen van zogeheten ‘friends, family and fools’ en de eerste kapitaalronde bij venture capitalists.
Deelnemende financiers participeren niet, ze krijgen een rendement op hun investering. Dat is niet zonder risico’s. Wordt er in de eerste vijf jaar niets verdiend, dan vervalt het recht op rendement.
Steeds meer gemeengoed
Seeds wordt ondergebracht binnen Dialogues Incubator, een kweekvijver voor ondernemerschap op het gebied van financiële dienstverlening, oftewel een research and development-afdeling voor ABN Amro. Het is een 100%-dochter van de bank. Seeds krijgt binnen de incubator vier maanden de tijd om zich te bewijzen. Daarna wordt bekeken of het project een vervolg krijgt.
Vanaf 2010 maakt Van de Graaf serieus werk van de ontwikkeling van het platform. Als intrapreneur, een ondernemer in loondienst, moest hij ‘langs alle poortjes van de organisatie’. Een tijdrovend proces dat uiteindelijk precies goed uitkwam, aldus een optimistische Van de Graaf. ‘Investeerders en ondernemers zijn klaar voor crowdfunding’, is zijn inschatting.
Onmiskenbaar heeft het investeringsplatform het tij mee. Crowdfunding wordt steeds meer gemeengoed. Barack Obama financierde er in 2008 zijn verkiezingscampagne mee. In 21 maanden tijd haalde de president van de VS $750 mln op bij donateurs. Het gros doneerde minder dan $200.
Risico bij de klant leggen
Toch dringt de vraag zich op of een bank zich wel bezig moet houden met financiering door het grote publiek. ABN Amro vindt van wel. ‘Het past juist bij onze traditionele rol om mensen met geld samen te brengen met mensen die geld nodig hebben’, zegt Van de Graaf. ‘We willen het principe van crowdfunding toetsen in de praktijk.’
Edwin Adams van Geldvoorelkaar.nl, het enige crowdfundingplatform met een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (€910.000 geïnvesteerd, ruim 60 ondernemingen), is kritisch. ‘Seeds kan helpen bij de acceptatie van crowdfunding als financieringsvorm, maar je moet ervoor waken dat je het gebruikt voor het afschuiven van je verantwoordelijkheden als bank. Als je deze projecten zo goed vindt, waarom investeer je dan zelf niet mee?’
Mark Laagewaard van crowdfundingplatform CrowdAboutNow (€260.000 geïnvesteerd in 15 ondernemingen) is positiever, hij ziet de concurrent graag komen. Volgens hem willen kleine beleggers steeds vaker zelf bepalen waar ze hun geld in investeren. ‘Dat ABN Amro zich in deze markt mengt, zie ik als een compliment voor de sector.’ Al heeft hij ook zijn bedenkingen. ‘Het is natuurlijk wel opmerkelijk dat de bank het risico van de investering bij de klant legt. Waarom moet de crowd beslissen over kansrijke investeringen? De bank zou voldoende ervaring moeten hebben om dat zelf in te schatten.’
Hoe het werkt
Een ondernemer presenteert zijn businessidee op een crowdfundingplatform. Met behulp van sociale media gaat hij op zoek naar potentiële geldschieters. Investeren kan doorgaans vanaf enkele euro’s. Als tegenprestatie krijgen investeerders een financieel rendement of een rendement in natura. Dat laatste wint dankzij initiatieven als het Amerikaanse Kickstarter aan populariteit. Op dit designplatform krijgen investeerders per donatie een beloning in natura. Zo kon horlogemerk Pebbles, dat vorige maand ruim $10 mln aan funding ophaalde, al gesteund worden vanaf een dollar. Vanaf $99 kregen donateurs een klokje opgestuurd. De meeste crowdfundingplatforms keren alleen uit als binnen de gestelde periode minimaal 80% van de financiering opgehaald is.
De regels
Nederland
In Nederland is crowdfunding een kleine markt. In 2011 werd er volgens een rapport van crowdfundingconsultant Douwe & Koren €2,5 mln opgehaald, grotendeels voor creatieve projecten. Wereldwijd ging het om $1,5 mrd, aldus onderzoek van website Crowdsourcing.org.
Greenjoy
Greenwheels op het water. Dat is het idee achter Greenjoy, een initiatief van Rob Veldt, Sven Gribnau en Michel Doggenaar. Ze hopen via Seeds een deel van hun financiering binnen te halen.
Het drietal bedacht een Randstedelijk netwerk van elektrische sloepen, die gehuurd kunnen worden zonder tussenkomst van een verhuurmedewerker. Wie op een zomerse dag in Haarlem wil fluistervaren over het Spaarne, boekt op de site van Greenjoy een boot voor een tijdvak naar keuze. Aan- en afmelden bij het in- en uitstappen gaat per sms, de boten geven zelf een seintje als het tijd is voor een stop bij een laadpaal. ‘Haarlem wordt onze eerste locatie’, zegt Veldt. ‘We beginnen daar met vijf sloepen. Daarna willen we het uitrollen naar de rest van de Randstad en de fluisterboot combineren met andere elektrische vervoermiddelen. We zijn onder andere in gesprek met Leiden, Purmerend en Amsterdam.’
De oprichters hebben laadpalen, soft- en hardware en een deel van de vloot zelf gefinancierd. De rest hopen ze via crowdfunding bij Seeds binnen te halen. ‘Crowdfunders financieren bij ons een sloep’, legt Veldt uit. ‘Die kosten €20.000 per stuk. De financiering gaat in tranches van €10, dus je hebt veel mensen nodig. Maar het leuke van crowdfunding is dat je ambassadeurs werft. Het zijn potentiële klanten die je merk verspreiden.’
Greenjoy heeft een ‘vakantiehuisjesmodel’ opgezet. ‘Dan koop je een sloep onder gunstige voorwaarden. In ruil voor een exploitatiecontract ontvang je de helft van de opbrengst én kun je een aantal dagen per jaar over de sloep beschikken.’
Yuno
Via Seeds wil snackmerk Yuno €35.000 ophalen voor de ontwikkeling van een ‘tienuurtje’, een gezonde ochtendsnack voor scholieren. Het bedrijf maakt onder andere chips die voor 95% bestaan uit groenten, en snoepjes die voor 80% zijn opgebouwd uit fruit. De snacks van Yuno zijn wat bedenkers Tom en Annemiek Vogel betreft gezonder dan traditioneel snoepgoed. Ze bevatten een kwart minder calorieën, zijn 70% minder vet, bevatten veel vezels en zijn gelatine- en glutenvrij.
‘Mijn zus en ik waren kort na elkaar mama en papa geworden’, legt Vogel uit. ‘We ergerden ons eraan dat er zo veel stoffen in zoetwaren voor kinderen zitten die niet altijd nodig zijn. Allerlei E-nummers, vetten en suikers. Sommige E-nummers zijn nodig, als consument heb je geen idee welke. Je kunt het wel opzoeken op Google, maar wat moet je geloven?’
Met eigen geld en in samenwerking met een voedingstechnoloog lieten de Vogels zelfbedachte gezonde snacks ontwikkelen bij twee fabrikanten. Eind 2009 wonnen ze een door Rabobank in het leven geroepen ondernemersprijs, een lening van €75.000. Dat geld ging op aan verdere productontwikkeling en enkele proefprojecten op basisscholen. In 2010 kwam Yuno als merk op de consumentenmarkt. Niet in supermarkten, maar op twintig uitgekozen locaties zoals zwembaden, pretparken en dierentuinen.
In 2011 verkochten de Vogels een belang van 48% aan participatiemaatschappij PPM Oost en een informal investor voor €500.000.
Door bij Seeds €35.000 op te halen wil Yuno van twee kanten de vraag stimuleren. ‘We liggen nu bij Albert Heijn, Plus, Hoogvliet en binnenkort C1000. Maar het duurt lang voor je bij supermarkten aan tafel zit. Er zijn in dit retailsegment veel merken, veel productintroducties. We willen de crowdfunding gebruiken om een fanbase te verzamelen.’
Reacties
Om te kunnen reageren op artikelen dient u ingelogd te zijn.
Nog geen abonnee? Registreer gratis of bekijk onze abonnementen.