Ruilhandel grijpt om zich heen

‘Ouders kunnen er elkaar vinden en kennismaken’, vertelt operationeel manager Nicolette Biesters. ‘Maar we zijn ook druk buurtouderconsulenten aan het werven. Die ondersteunen de buurtouders en controleren of de huizen aan de vereisten voldoen. We hebben nu 10 vestigingen, maar willen er eind van het jaar 25 tot 30 hebben.’

Vraag genoeg

Vraag genoeg naar dit soort kinderopvang. Deels om de kosten draaglijker te maken nu de overheid steeds minder vergoedt: het scheelt al snel tientallen procenten. ‘Maar dat is niet de hoofdreden’, zegt Biesters. ‘De hoofdreden is de grotere flexibiliteit die het systeem biedt.’ Mensen die halve dagen werken moeten op een kinderdagverblijf meestal toch hele dagen afnemen. En zelfstandig ondernemers die een keer meer werk hebben, kunnen bij reguliere kinderdagverblijven nauwelijks terecht voor extra opvang.

Buurtouders Nederland is het nieuwste voorbeeld van ruilhandel, dat overal de kop op steekt. Van kledingruilfeestjes — ‘swap parties’ — door het hele land tot speciale ruilwinkels, -websites en -clubs. Die laatste staan ook bekend als Lets-kringen, kort voor ‘local exchange trading system’. Wie de schuur verft bij iemand krijgt daar een tegoed voor. Daarmee is weer een belastingadvies of een knipbeurt van een ander te krijgen.

Ruilen, gedeeld gebruik of verhuur, vaak met behulp van sociale media. Kijk eens op Swapstyle.com voor kledingruil, Bookmooch.com voor tweedehandsboeken of Spullendelen.nl voor allerhande uitleen. De Amerikanen hebben er een mooie term voor: ‘collaborative consumption’. Anderen noemen het de ‘shared economy’.

Dat bespaart niet alleen kosten, wat welkom is in een economische crisis. Het is ook beter voor het milieu — wat weer idealisten en consuminderaars aantrekt. De ruilhandelaars wordt het gemakkelijker gemaakt door bedrijven, die ruilplekken of hulpmiddelen ontwikkelen om vraag en aanbod bij elkaar te brengen.

Automarkt

Vooral in de automarkt is volop bedrijvigheid. Partijen als Mywheels, Snappcar, Toogethr en WeGo helpen Nederlanders op weg, die hun auto aan buurtgenoten willen verhuren. De auto slokt immers een groot deel van het huishoudbudget op, ook als die de meeste tijd ongebruikt voor de deur staat.

In de VS begon het autodelen met Zipcars, waarbij bedrijven bemiddelen tussen mensen die hun auto willen verhuren aan mensen in de buurt. Later kwamen er partijen als Get­around, Drivenow en Relayrides bij, die de verhuur gemakkelijker maken door bijvoorbeeld de verzekering te regelen.

Mywheels

Mywheels is er in Nederland commercieel mee begonnen, zegt directeur-oprichter Henry Mentink van de Vereniging voor Gedeeld Autogebruik. Hij begon bijna twintig jaar met een auto en drie gezinnen, maar nu staan er duizenden auto’s op zijn platform. ‘Ik ben ook benaderd door een Toyota-dealer in Medemblik, die merkt dat jonge mensen niet zo nodig meer een auto hoeven te bezitten. Die scheppen liever op over hun ­iPhone dan over een auto.’

Of de commerciële initiatieven in de ruilhandel kans van slagen hebben, staat nog niet vast. In ieder geval een van de nieuwe bedrijven waar consumenten auto’s kunnen huren en verhuren, kampt kort na de start bijvoorbeeld al met een financieringsprobleem.

Het bedrijf en de website zijn nog gewoon actief. Het bedrijf heeft volgens betrokkenen moeite geld van banken aan te trekken en is in overleg met externe financiers. Er is goede hoop dat dit lukt, omdat het concept van autodelen zich wel heeft bewezen. ‘Je hebt wel sterke merken nodig om mensen te verleiden’, denkt Dan Leahy, oprichter van WeGo. Hij ziet bovendien kansen voor gedeeld autogebruik door grote bedrijven. ‘We zijn in gesprek met een bedrijf dat dan toe kan met 5 in plaats van 40 leasecontracten. Dan hoeven ze ook die parkeerruimte niet meer te betalen.’

Onstuitbare nieuwe economie

Hij ziet onstuitbaar een nieuwe, democratische economie opkomen. Die ontstaat uit een hang naar eerlijkheid en kleinschaligheid en uit afkeer van inhaligheid en wantrouwen in traditionele instituten. Er is, kortom, in een leeneconomie geld te verdienen in het besparen van geld.

‘Kijk maar naar AirBNB.com in de huizenverhuur’, zegt Leahy. ‘Dat iets langer actief dan een jaar en hebben al een omzet van meer dan een miljard dollar.’ Een concurrent op die markt is Homexchange.com, in Nederland Huizenruil.com. Dat initiatief bestaat twintig jaar en heeft 40.000 leden die in de vakantie van huis ruilen.

‘Als je het eenmaal hebt geprobeerd wil je niet anders meer, zegt Corinne Nieman, de vertegenwoordiger in Nederland en België. ‘Het gras wordt gemaaid en de kat verzorgd. Ik stuur zelf zo’n tien verzoeken per jaar en krijg er dertig. Ik kreeg net nog een mailtje uit Jeruzalem, maar we hebben al een huizenruil in Noord-Spanje.’

Crisis of geen crisis, het huizenruilen groeit 10% per jaar. Het ruilen gaat altijd met de gesloten beurs, maar het lidmaatschap kost €90 per jaar. Dat levert de organisatie jaarlijks een omzet op van €3,5 mln. Het bedrijf investeert niet in dure marketingcampagnes, maar groeit liever wat kalmer door met free publicity.

Virtueel en fysiek

Adresjes om spullen te delen te over. Little Green Dress is een bedrijf dat fashionista’s in boetiekjes elkaars kleren laat passen. In het dure segment van boten of vliegtuigen wordt het gebruik al langer gedeeld. Op Facebook kunnen mensen nu hun boeken, dvd’s en computerspelletjes delen met vrienden door de app Stuffpal van het Amerikaanse bedrijf Loconuts.