Het bedrijf lijkt uit het niets op te doemen, hoewel het al een stevige eigenstandige positie heeft verworven.

Synthon is 21 jaar in de luwte van Organon in Oss gebleven, dat altijd zichtbaar opereerde door de verkoop van eigen geneesmiddelen op de consumentenmarkt. Synthon bleef voor het grote publiek op de achtergrond met het namaken en vermarkten van merkmedicijnen waarvan het patent is verlopen, de zogeheten generieke geneesmiddelen.

Het bedrijf is nu het grootste onafhankelijke farmabedrijf van Nederland. Kaskraker is een cholesterolverlager waarvan de inkomsten zijn benut om posities op te bouwen in Latijns-Amerika. Dat is gebeurd door de overname van farmabedrijfjes die de Synthon-producten op de markt zetten. Met dit concept wisten zij posities op te bouwen in elf landen.

Generieke medicijnen

Het bedrijf is uitgebouwd onder leiding van ex-chemicus, mede-oprichter en grootaandeelhouder Jacques Lemmens. Hij heeft zijn ceo-positie in 2010 overgedragen aan Rudy Mareel, die als president global clinical nutrition en lid van de raad van bestuur van Numico kennis en ervaring inbrengt om de volumes te vergroten.

Lemmens ontfermt zich intussen over de overstap van generieke middelen naar eigenmerkmedicijnen. Een noodzakelijke stap, want de markt voor generieke middelen zal dit jaar nog pieken en daarna afvlakken, doordat steeds minder merkgeneesmiddelen uit patent lopen. Bovendien worden generieke medicijnen door de opkomst van Indiase en Chinese producenten zo goedkoop, dat het moeilijker zal worden om kaskrakers te produceren.

Nieuwe strategie

Synthon wil de winsten uit generieke middelen in de komende jaren aanwenden voor investeringen in biosimilars, biosuperiors en nieuwe biologische en chemische geneesmiddelen. Die producten moeten de inkomsten van de nabije toekomst genereren. Biosimilars zijn generieke versies van biotechgeneesmiddelen en biosuperiors zijn zelf verbeterde versies daarvan. Het is een enorme stap voor een producent die altijd chemische merkmedicijnen heeft nagemaakt. Omdat biotechmedicijnen alleen bij benadering zijn te kopiëren, moet Synthon met strak gereguleerde studies aantonen of het medicijn veilig en werkzaam is. Dat kost handenvol geld. Het namaken van een merkgeneesmiddel kost € 2 tot  4 mln. Het maken van een biosimilar of een biosuperior kost € 80 mln tot € 90 mln, omdat een middel op honderden patiënten in tientallen landen moet worden getest.

Synthon focust voor de nieuwe strategie op medicijnen ter behandeling van kanker en multiple sclerose. Het bedrijf werkt hiertoe samen met de universiteit van Götenborg. Voor het maken van nieuwe medicijnen is vorig jaar het jonge biotechbedrijf Syntarga, toevallig ook uit Nijmegen, overgenomen van biotechfonds Aglaia. Syntarga heeft een technologie om antilichamen die tumorcellen aanvallen, te voorzien van een giftige lading. De lokale chemotherapie moet de chemokuur vervangen die het hele lichaam aanpakt.

Mogelijke omzetverdubbeling

Synthon heeft vorig jaar naast het hoofdkantoor, dat pal aan de het Maas-Waalkanaal ligt, een laboratorium neergezet voor het ontwikkelen van medicijnen. In de komende jaren moet er ook een fabriek verrijzen om de vijf producten in de pijplijn voor multiple sclerose en vier op het gebied van oncologie in productie te nemen.

Om de nieuwe biotechmedicijnen te kunnen maken is circa € 250 mln nodig over een periode van vier tot vijf jaar. Synthon denkt dat bedrag grotendeels zelf te kunnen opbrengen. Mareel wijst op de pijplijn van generieke medicijnen die tot 2015 een omzetverdubbeling mogelijk maakt. Het bedrijf neemt gedurende enkele jaren genoegen met een iets lagere winstgevendheid en rekent op inkomsten uit het eerste multiple sclerose-middel dat naar verwachting eind 2014 naar de markt gaat. Hiervoor is een licentiecontract gesloten met een niet nader bekendgemaakt farmaconcern. Dat betaalt Synthon vooraf en ‘mijlpaalbetalingen’ tijdens de ontwikkeling en de verkoop. Bovendien moet het nog mogelijk zijn om kosten en risico’s van het maken van nieuwe medicijnen met partners te delen. Uiteindelijk zal het bedrijf vanaf 2018 steeds meer eigen producten op de markt gaan zetten. Mareel ziet dan nog voldoende financiële ruimte om onderwijl nieuwe acquisities te plegen in Latijns-Amerika en Europa om de verkoopkracht te versterken. Het gaat om overnames van naar schatting € 10 mln tot € 20 mln.

Op termijn naar de beurs

Het bedrijf ziet hiervoor mogelijkheden omdat het dankzij de forse winstgevendheid van de generieke middelen, afspraken heeft kunnen maken met de banken: zij zullen in geval van overnames de helpende hand bieden. ‘Maar als we echt willen doorgroeien’, zegt Mareel, ‘dan moeten we naar de beurs in Amsterdam.’

Eigen broek ophouden

Eén ding staat voor het management van Synthon vast: een beursgang mag nooit ten koste gaan van de ‘ziel’ van het bedrijf.

‘De drijfveer om het verschil te maken en hoe dan ook onze eigen broek op te houden, dát heeft ons groot gemaakt’, zegt ceo Rudy Mareel. ‘We zouden die ziel van ons bedrijf kapotmaken als we ons verliezen in alle aanbiedingen van partijen die bij ons aankloppen om strategisch en financieel mee te doen. We zullen Synthon ook nooit splitsen in een apart staand generiek bedrijf en een merkbedrijf.’

Zelfstandig blijven

’We hebben er hard over nagedacht’, zegt Jacques Lemmens, medeoprichter, grootaandeelhouder en directeur corporate development. ‘Een beursgang is wel een avontuur. Maar met alles wat we in huis hebben, moet het te doen zijn. Rudy en ik zijn bovendien heel synergetisch, een-plus-een is drie bij ons. En we hebben een uitstekend team.’

De wens om zelfstandig te blijven overheerst. ‘Er wordt veel overgenomen in de farmasector, maar het levert doorgaans weinig op voor de mensen en voor het bedrijf. Men saneert na een fusie en verkoopt bedrijfsonderdelen door om de aankoopprijs te drukken.’

Prikkel die je moet houden

‘Ook na een hele of gedeeltelijke beursgang blijf ik bij het bedrijf. Ik heb nu een wat vrijere rol om de nieuwe medicijnen op de rit te zetten. Dit is spannend, het is een prikkel die je moet houden. Ik heb hiermee weer een eigen bouwput geopend.’

In de jaren van opbouw heeft Synthon weinig aan de overheid gehad, zegt Lemmens. ‘Je moet jezelf kunnen bedruipen als bedrijf, maar de overheid kan wel faciliteren. Nee, niet met innovatiesubsidies, dat gaat veel te moeizaam net als het werken in consortia, wat de overheid vraagt. We hebben intussen € 50 mln nodig voor een productiefabriek, maar we moeten elk jaar 25% vennootschapsbelasting afdragen aan de overheid. Een paar jaar geen dividendbelasting betalen, of een achtergestelde lening verschaffen, dát zou ons pas echt helpen.’

Eigen medicijnen

• Synthon behaalt in 2011 € 260 mln omzet met merkloze medicijnen
• Goed voor een rendement van circa 25%
• Voor de continuïteit zijn ook eigen medicijnen nodig
• Dit vergt een investering van circa € 250 mln
• Voor een forse groeispurt mikt het op een beursgang