Opstandige jeugd

In augustus 1968 brachten The Rolling Stones de single “Street Fighting Man” uit. De tekst van die song verwijst naar de studentenopstand in Parijs en de rellen rond de demonstraties tegen de Vietnamoorlog. Het was het jaar waarin de babyboomgeneratie voor het eerst van zich liet horen. Een roerig jaar met de Praagse lente en de moorden op Martin Luther King en Robert Kennedy. De Amerikaanse onderzoeksjournalist Mark Kurlansky schreef er later een boek over, dat in de Nederlandse vertaling als titel heeft “1968 -Het jaar waarin alles anders werd”.

De 200 van Mertens

Nederland komt in het boek nauwelijks aan de orde. Toch verzette de opstandige jeugd zich ook hier tegen het ouderlijk gezag en de autoriteiten. Ze wilden niet meer voorgeschreven krijgen hoe ze moesten leven en eisten medezeggenschap in bestuurlijke en maatschappelijke organisaties. Het was koren op hun molen toen vakbondsbestuurder Jan Mertens dat jaar stelde dat de Nederlandse economie gedomineerd werd door een "old-boys network" van ongeveer 200 man. Het werden de beroemde Tweehonderd van Mertens, bestuurders van grote bedrijven die commissariaten vervulden bij vele andere bedrijven en bovendien bestuursfuncties bij universiteiten en hogescholen hadden.

PensioenOpStand

We zijn nu ruim 40 jaar verder en er is niet veel veranderd als we Martin Pikaart mogen geloven. Hij is voorzitter van het Alternatief voor Vakbond en in 1968 geboren. Volgens hem heeft steeds hetzelfde clubje oudere mannen de touwtjes in handen, met als gevolg een nadruk op vut-achtige regelingen, seniorendagen en ontslagbescherming, waarvoor jongeren de prijs betalen. Samen met de politieke jongerenorganisaties van PvdA, D66, Groenlinks en SGP heeft hij PensioenOpStand gelanceerd.

Een van hun grieven is dat pensioenfondsen in het Pensioenakkoord de mogelijkheid krijgen om bij de berekening van hun verplichtingen en beleggingen uit te gaan van het te verwachte rendement. Zij vrezen dat de pensioenfondsen te optimistisch zullen rekenen en daardoor te snel pensioenen indexeren, waardoor de jongere generaties straks met lege handen staan. Pensioenfondsbestuurders bezweren dat dit gevaar klein is. De initiatiefnemers van Pensioen op Stand denken er anders over.

DNB maatregel

Hun wantrouwen is toegenomen door de versoepelingen die DNB heeft aangebracht. DNB staat de fondsen toe met een iets hogere rente te rekenen dan normaal. Daardoor vallen de dekkingsgraden wat gunstiger uit. Bovendien mogen de fondsen de noodzakelijke kortingen op de pensioenen maximeren op 7%. Voor de babyboomers uit 1968 is dat gunstig. Die zijn net met pensioen of gaan dat binnenkort. Kortingen op de pensioenuitkeringen voelen ze direct in hun portemonnee.

Je zou denken dat de jongeren daar begrip voor hebben. De jeugd merkt voorlopig immers niets van de kortingen. Het is een vermindering van rechten die ze weer goed kunnen maken zodra de rente stijgt, zonder dat ze een cent minder hebben kunnen uitgeven. Helaas denken de jongerenorganisaties daar anders over. Wat hun betreft mag er forser gekort worden en bij meer fondsen. Van een compromis willen ze niets weten. Misschien hebben ze iets te vaak geluisterd naar “Street Fighting Man”. Daarin zingt Mick Jagger dat het tijd is voor een paleisrevolutie om een eind te maken aan de compromiscultuur. Maar dat was wel in 1968.

Hasko van Dalen is onafhankelijk deskundige op het gebied van pensioenen, sociale zekerheid en employee benefits.