Dát afstempelen niet de oplossing is, mag blijken uit de aangekondigde afstempeling van maar liefst 1% door het ABP. Laten we eerlijk zijn, dat kost meer dan het oplevert en zet uiteraard volstrekt geen zoden aan de dijk. Eigenlijk dus gewoon een belachelijke maatregel.
Het zal dus ook niet zo zijn dat we ‘even wat afstempelen’ en het probleem is opgelost, integendeel. Zoals ik al aangaf is de druk van lagere rendementen, lage rekenrente en stijgende levensverwachting zodanig groot dat andere, steviger maatregelen nodig zijn.
Er zijn feitelijk 3 opties. Of we creëren zodanige buffers dat we de huidige ‘harde’ toezeggingen ook echt gestand kunnen doen. Of we accepteren meer volatiele pensioentoezeggingen, zoals het PensioenAkkoord beoogt. Of we stappen over op een volstrekt ander systeem.
Vandaag, hogere buffers. Hierbij komen we twee problemen tegen. Allereerst, we hebben ze niet en we krijgen ze waarschijnlijk niet/nooit meer. Vervolgens, stel dat, hoe hoog moeten ze dan wel niet zijn? Dat is al eens onderzocht, o.a. door Prof. Fieke van der Lecq. Echte intergenerationele-proof buffers, zijn buffers die ‘je krijgt van je ouders, niet nodig hebt, en ze vervolgens dus kunt doorgeven aan de volgende generatie’. Dat betekent, dat we niet een dekkingsgraad van 100, niet van 105, niet van 130, zelfs niet van 150% maar zelfs buffers daarboven nodig hebben. Laten we meteen maar realistisch en eerlijk zijn. Die buffers hebben we niet, en die krijgen we ook nooit.
De eerste stap naar een oplossing is dus realisme. Het wordt tijd dat we ons realiseren dat het theoretische pensioenmodel dat we hebben, in de echte praktijk, die we nu voor het eerst meemaken, namelijk dat er op grote schaal ook echt pensioen moet worden uitgekeerd, niet werkt. Vervelend, maar het is nu eenmaal zo.
Volgende keer ga ik weer verder met de zoektocht naar oplossingen. Hebt u tips, dan hoor ik dat graag!
Mr. Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur is van het Wetenschappelijk Bureau. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen.
Of niet?