Een fundamentele heroriëntatie van het pensioenstelsel is onvermijdelijk door maatschappelijke ontwikkelingen, veranderingen in de relatie tussen werkgever en werknemer, uitgebreidere wet- en regelgeving en het feit dat steeds meer risico?s naar werknemers worden verlegd.

Het pensioen is een steeds grotere blackbox en wordt niet begrepen, omdat het niet meer is uit te leggen. Minder wet- en regelgeving, eenvoud en transparantie zijn daarom noodzakelijk, zodat werknemers hun eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen. Opkalefateren is niet langer een oplossing, sanering en opschonen van de pensioenmarkt is nodig.

Eigen verantwoordelijkheid

Werknemers zijn tegenwoordig zelf verantwoordelijk voor hun persoonlijke ontwikkeling, werk, inkomen en levenslange inzetbaarheid. En voor hun spaarpot als er een tijd geen salaris is, waaronder in de jaren na pensionering.Is paternalisme passé?

Er is geen huismeester meer die zich verantwoordelijk voelt voor de pensioenpot van werknemers en eventuele tekorten aanvult uit de eigen portemonnee. De werknemer is zelf verantwoordelijk, maar hij heeft weinig of niets te zeggen over dat deel van zijn loon dat onder een pensioentitel wordt weggezet. Wordt het niet eens tijd dat daar verandering in komt?

Werkgever loopt geen risico

De pensioentoezegging is inmiddels zo geregeld dat werkgevers geen financi?le risico's lopen, ook niet als het mis dreigt te gaan. Zij staan er niet meer voor garant dat werknemers na hun pensionering voldoende pensioen krijgen. Wordt dit het decennium van het pensioendemasqué?

De sociale partners willen de pensioenleeftijd automatisch koppelen aan de stijgende levensverwachting, hetgeen het stelsel toekomstbestendiger zou maken. Door het risico weg te nemen, dat een gepensioneerde langer leeft en dus langer pensioen zal ontvangen, komen nog meer financi?le risico?s bij de werknemer te liggen.

Individualisering

De maatschappij individualiseert. Ook de pensioenmarkt wordt steeds heterogener. Solidariteit staat onder druk. Is het nog wel vanzelfsprekend dat een werknemer voor een ander betaalt? En geldt hetzelfde voor sociale voorzieningen als voor pensioenregelingen? Wordt het geen tijd om zulke zaken niet meer stilletjes van bovenaf te regelen, maar open en bloot te onderzoeken of er voldoende draagvlak voor is?

Moet aan werknemers niet eens worden gevraagd of ze bereid zijn risico's te lopen en verteld wat het kost om een risico weg te nemen?Het wordt tijd dat werknemers niet langer (voor) dom worden gehouden en in staat worden gesteld ook op pensioengebied hun verantwoordelijkheid te nemen.

De schrijvers zijn beheerder van de website www.pensioenvisioen.nl