Economische kansen van de gezondheidszorg

En bij het verder verbeteren van die kwaliteit speelt technologische vooruitgang een belangrijke, zo niet de belangrijkste rol. Historisch gezien zijn de belangrijkste veranderingen binnen de zorg nooit van de overheid of van verzekeraars gekomen, maar vanuit technologische ontwikkelingen binnen de sector. Daarbij spelen bedrijven als Siemens, Philips en de diverse biotechnologiebedrijven een vooraanstaande rol. Als de voortekenen niet bedriegen staan er de komende jaren nog vele innovaties aan te komen.

Merkwaardig

Daarom vind ik het ook zo merkwaardig dat naar de gezondheidszorg toch voornamelijk vanuit de kosten wordt gekeken en niet vanuit mogelijkheden en opbrengsten. In Europees verband wordt de zorg gerekend tot de ‘collectieve lasten’ en daarmee maken ze onderdeel uit van de sturing op collectieve lasten binnen de Europese regelgeving. En dat is het merkwaardige.

Om ‘boekhoudkundige’ redenen wordt een sector gepositioneerd als ‘kostenpost’ in plaats van als een sector met kansen en bedreigingen. Eigenlijk zou de publieke discussie meer moeten gaan over welk deel collectief en welk deel niet-collectief gefinancierd moet worden, in plaats van dat er louter gekeken wordt naar hoeveel er aan mag worden uitgegeven. Deze handelwijze staat ook haaks op de gegevens die uit vele onderzoeken naar voren komen.

Er is namelijk veel economisch onderzoek (Plomp en anderen) waaruit blijkt dat een euro geïnvesteerd in de zorg meer, en aanzienlijk meer, rendement oplevert dan in bijna welke andere sector ook. In een economie als de onze, waar de dienstensector een dominante positie inneemt, verschaft de gezondheidszorg veel toeleverende bedrijven een goede boterham. Of het nu om leveren van technologie gaat zoals Siemens en Philips, of het bevoorraden van een bedrijfsrestaurant, of het leveren van beveiliging, er is sprake van veel reële economische waarde die de gezondheidszorg creëert, en daarbij gaat het om veel werkgelegenheid.

Wij raken steeds verder achterop

Maar daarnaast speelt voor mij nog een ander aspect. De Nederlandse gezondheidszorg (en zeker de ziekenhuiszorg!) heeft er internationaal altijd goed voor gestaan. In wetenschappelijk onderzoek lijken wij echter steeds verder achterop te raken, niet in de laatste plaats omdat wij wel met de mond belijden dat we qua onderzoek en onderwijs bij de top willen behoren, maar daar niet dienovereenkomstig naar handelen en in investeren.

Waar andere landen veel investeren in onderwijs, kennis en wetenschap, doen we dat in Nederland de laatste jaren steeds minder. Ik zou er voor willen pleiten om, ook als belangrijk neveneffect van de Nederlandse gezondheidszorg, veel meer nadruk te leggen op het ontwikkelen van innovaties door en bij academische en topklinische ziekenhuizen. En vandaaruit patenten aan te vragen en startups mogelijk te maken. Eigenlijk zouden zich rondom Nederlandse academische en topklinische ziekenhuizen campussen van startups moeten vestigen.

Spin-off

De Nederlandse universiteiten en academische en topklinische ziekenhuizen zijn hiertoe potentieel heel wel in staat. En daarmee creëren we natuurlijk een belangrijke spin-off voor de Nederlandse economie.

Een belangrijk neveneffect van de hierboven geschetste positieve benadering van de economische mogelijkheden van de Nederlandse gezondheidszorg betreft de grote aantrekkingskracht van een positief imago. Jonge mensen bied je een aantrekkelijk perspectief hun loopbaan in de gezondheidszorg te zoeken!

Hans Feenstra is voorzitter RvB Martini ziekenhuis, voorheen internist en bestuursvoorzitter De Friesland Zorgverzekeraar. Hij schrijft op persoonlijke titel.