Spreiding nu kind van de rekening

Opvallend is dat juist ziekenhuizen waar de nieuwe generatie medisch specialisten wordt opgeleid, aanlopen tegen knelpunten, waardoor steeds meer sprake is van concentratie van zorg maar niet van spreiding.

DOT onvolledig

Ten eerste is een veelgehoord knelpunt dat de nieuwe tariefstructuur DOT (dbc's op weg naar transparantie) die per 1 januari ingevoerd wordt, nog onvolledig is. Volgens de Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra kloppen de kostprijzen van academische zorg niet en houdt de bekostigingssystematiek onvoldoende rekening met extra kosten bij complexe gevallen. Onderzoek laat zien dat juist die complexe en dure patiënten sinds de invoering van het nieuwe zorgstelsel vaker worden doorgeschoven naar universitaire medische centra.

Bedrijfsmatig gezien is het voor ziekenhuizen die zich richten op complexe zorg nu nog onverstandig om relatief eenvoudige zorg buiten de eigen organisatie te verlenen. Dat is nadelig, omdat de marges die nu gemaakt worden op basiszorg hard nodig zijn voor de bekostiging van complexe zorg.

Een tweede knelpunt dat spreiding tegengaat, is de eis in het kaderbesluit CCMS (Centraal College Medisch Specialisten) dat de volledige opleiding in één instelling en op één locatie geschiedt.

Alles op één locatie

De eis gaat uit van de gedachte dat het hele spectrum aan zorg op één locatie wordt verricht, wat haaks staat op het idee van concentratie en spreiding. Het Kaderbesluit biedt bij uitzondering de mogelijkheid voor twee instellingen om gezamenlijk een opleiding te verzorgen. Maar wel onder de conditie dat er één raad van bestuur, centrale directie of bestuur aanspreekbaar is voor het functioneren van de opleiding in de instellingen. Om deze centrale aanspreekbaarheid te kunnen waarmaken, moet sprake zijn van zodanig inzicht en zeggenschap over de andere organisatie dat eerder een fusie in de hand wordt gewerkt dan daadwerkelijke spreiding en concentratie van het zorgaanbod door verschillende ziekenhuizen.

Om een zorglandschap op basis van concentratie en spreiding te realiseren, zullen benoemde knelpunten aangepakt moeten worden. Bij de invoering van DOT is voorzien in een overgangsregime, mede om in de overgangsperiode te komen tot reële prijzen. In het kader van de opleidingseisen zou het de CCMS sieren als de nieuwe generatie medisch specialisten opgeleid wordt in het gedachtegoed van concentratie en spreiding, en de accreditatie-eisen daarop aangepast worden.

Dr. Sjoerd de Blok en mr. drs. Meike Herfkens werken bij Squarewise.