Deze pagina wordt u aangeboden door PHILIPS

7 gevolgen van slaaptekort op je werk

52% van de volwassen bevolking slaapt te weinig

Te weinig slaap is slecht voor je werk: je bent minder productief, je maakt meer fouten, neemt grotere risico’s en je meldt je vaker ziek. Bovendien is je overlijdenskans een stuk hoger. Kosten: ruim 2.000 euro per werknemer per jaar1. Honderd jaar geleden sliepen de meeste mensen 7 tot 9 uur per nacht, tegenwoordig komt nog maar 48% van de volwassenen aan voldoende uren nachtrust toe2. Wat zijn de effecten van slaaptekort op je werk en wat kun je er zelf aan doen?
 

De effecten


1.Slechter functioneren

Als je te weinig slaapt, heeft dat een sterk negatief effect op alle aspecten van je functioneren, schrijft het World Economic Forum. Te weinig slaap – of het nou één nacht is of maandenlang – vermindert je besluitvaardigheid, je reactiesnelheid, je geheugen en je communicatievermogen met naar schatting 20% tot 50%3.

2. Vaker ziek

“Veel onderzoeken leggen een relatie tussen slaaptekort en het ontstaan van onder meer hart- en vaatziekten, infecties, diabetes, en aantasting van het auto-immuunsysteem”, zegt slaaponderzoeker Tim Leufkens (Philips Research). “Ook is er een relatie met het ontwikkelen van overgewicht. Verder is aangetoond dat bij mensen die lange dagen maken van bijvoorbeeld 19 uur, schade optreedt aan de hersencellen. Onvoldoende slapen is bovendien gerelateerd aan hoge bloeddruk.”

Gezien het verband tussen slaaptekort en ziektes en aandoening, is het niet gek dat slechte slapers zich vaker ziekmelden. Wie leidt aan slaap-apneu – een belangrijke oorzaak van slaaptekort – heeft een 1,6 tot 1,8 maal hoger ziekteverzuim. Dat blijkt uit Fins onderzoek4.

3. Meer fouten

“Wie vermoeid is, is minder gevoelig voor feedback en speelt slechter in op veranderende omstandigheden”, zegt emeritus hoogleraar psychofysiologie Gerard Kerkhof* (Universiteit van Amsterdam). “Je hebt moeite om gaandeweg processen bij te stellen. De kans op fouten wordt groter.”

23,7% van de fouten op het werk is het gevolg van chronisch slaaptekort, blijkt uit onderzoek in de VS5. De Harvard Medical School schrijft dat slaaptekort mogelijk een rol speelde bij het vastlopen van olietanker Exxon Valdez en bij de explosie van Space Shuttle Challenger6.
 

Waarom beter slapen tot een gezondere samenleving leidt. Lees het op www.philips.nl/innovationandyou

 

4. Korter lontje en te veel risico

Als je moe bent, raak je sneller geïrriteerd, aldus Kerkhof. “Dat is niet goed voor de communicatie tijdens het werk. Bovendien nemen vermoeide mensen grotere risico’s. Ze schatten de kans op een succesvolle uitkomst van een besluit hoger in dan uitgeruste collega’s. Anderzijds onderschatten ze de risico’s van besluiten. Dat is een belangwekkend gegeven, met name voor managers en leidinggevenden.”

5. Afname leervermogen en minder productief

Wie slaperig is, leert slechter. Kerkhof: “Het vermogen om nieuwe taken aan te leren of om informatie op te nemen, neemt af. Dat effect is al zichtbaar na één slechte nacht.” Te weinig slapen maakt je ook minder productief: slaap je chronisch te kort, dan leidt dat tot een verlies van 7,8 werkdagen per jaar. Dat komt neer op een jaarlijks productieverlies van 2.280 dollar (ruim 2.000 euro), zo laat onderzoek van de Harvard Medical School zien7.


Volwassenen die structureel minder dan 6 uur slapen, hebben een 13% hogere overlijdenskans


6. Hogere overlijdenkans

Veel van de ziektes en aandoeningen als gevolg van slaaptekort zijn chronisch, stelt Leufkens. “Ze verhogen de overlijdenskans.” Volwassen die structureel minder dan 6 uur slapen, hebben een 13% hogere overlijdenskans dan mensen die aan minstens 7 uur nachtrust komen. Dat blijkt uit onderzoek van de RAND Corporation8.

7. Sneller depressief

Verschillende studies, onder meer van de Universiteit van Sydney, leggen een verband tussen slaaptekort en het ontstaan van psychische problemen en depressie9. Dat verband is complex, want slaaptekort kan zowel oorzaak als gevolg zijn van depressieve klachten. “Maar het staat vast dat slecht slapen niet bevorderlijk is voor je psychisch welbevinden,” aldus Leufkens.
 

De gevaren van te weinig slaap. Lees er meer over op www.philips.nl


Hoe zorg je ervoor dat je beter slaapt?

Uit onderzoek blijkt dat maar 1 tot 2% van de volwassenen toe kan met minder dan de 7 tot 8 uur nachtrust10. Kerkhof: “Al die mensen die te weinig slapen en vervolgens beweren dat het hun gezondheid en functioneren niet aantast, houden zichzelf voor de gek. Het is zeer uitzonderlijk wanneer je werkelijk toe kunt met 6 uur slaap of minder.”

Hoe zorg je ervoor dat je beter slaapt? Een kort overzicht van simpele en meer technisch innovatieve oplossingen.

1. Bereid je slaap voor

Slaaptekort is in veel gevallen een mentaliteitskwestie. De oplossing is vaak eenvoudig: zelf je gedrag veranderen. Kerkhof: “Naar bed gaan moet je voorbereiden door de laatste anderhalf uur van de dag geen activerende dingen meer te doen. Maar tegenwoordig zijn veel mensen tot laat op de avond bezig met hun telefoon of tablet. Dat is cognitief activerend, zéker als je ‘s avonds nog even een paar werkmailtjes afhandelt. Voorbereiden van je slaap wordt ook wel goede slaaphygiëne genoemd.”

2. Geen smartphone in bed

Communiceren via telefoon of tablet activeert niet alleen je hersenen, het lichaam reageert ook op het blauwe licht van die apparaten. Kerkhof: “Je lichaam ‘denkt’ daardoor dat het dag is. De interne, biologische klokt raakt er door in de war: het licht van de apparaten verstoort de afgifte van melatonine, het hormoon dat ons slaperig maakt. Niet vreemd dus dat het lang duurt voor je inslaapt als je vlak voor het slapengaan nog snel op je smartphone kijkt.” Maak je slaapkamer zoveel mogelijk ‘prikkelvrij’, vult Leufkens aan. “Dus bij voorkeur geen televisie of computer in de slaapkamer. Ook een goede ventilatie bevordert de slaap.”
 

‘Langer dan 1,5 uur uitslapen in het weekend verstoort het lichaam’


3. Zorg voor ritme en regelmaat

De mens is een gewoontedier, zegt Leufkens. “Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat je beter slaapt als je elke dag ongeveer dezelfde slaaptijden aanhoudt. Ook in het weekend. Langer dan 1,5 uur uitslapen in het weekend verstoort het lichaam. Wie op onregelmatige tijden slaapt, heeft een grotere kans om uiteindelijk chronische slapeloosheid te ontwikkelen.”

4. Veel daglicht en beweging

Ook overdag kun je dingen doen die je ’s nachts dieper helpen slapen. “Je lichaam maakt verschillende hormonen en neurotransmitters aan die je actief maken of juist slaperig”, vertelt Leufkens. “De aanmaak daarvan wordt deels bepaald door de hoeveelheid beweging overdag, en ook door de intensiteit van het daglicht waaraan je overdag wordt blootgesteld. Maak tijdens je werkdag in elk geval één wandelingetje in de buitenlucht. Dan slaap je ’s nachts beter.”

5. Pas op met cafeïne-houdende dranken

Het is bekend: de cafeïne in koffie, thee en cola maakt je wakker. Niet iedereen is er even gevoelig voor, maar het is in elk geval niet verstandig om minder dan 4 uur voor het naar bed gaan nog thee of koffie te drinken. Leufkens: “Sommige mensen kunnen het zelfs al beter na 12 uur ’s middags achterwege laten. Ook alcohol in de avond is niet verstandig. Het leidt tot een oppervlakkiger slaap.”
 

Ontdek hoe Philips artsen helpt om spaapapneu-patiënten een natuurlijke slaap te bezorgen. Lees meer op www.philips.nl/innovationandyou


6. Slaap in een eigen bed

Samen slapen in een tweepersoonsbed is niet bevorderlijk voor de nachtrust. Uit Brits onderzoek blijkt dat de slaapgewoonten van de partner 80% van in totaal 1000 ondervraagden heeft doen nadenken over het vervangen van het dubbele bed door twee afzonderlijke bedden. Of zelfs over een verhuizing naar een andere slaapkamer. Dat schrijft de Nederlandse Vereniging voor Slaap- en Waak Onderzoek (NSWO)11. Volgens Jessica Alexander, onderzoekster van de Britse Sleep Council, slaapt 1 op de 10 stellen in een eenpersoonsbed en zou 1 op de 5 dat eigenlijk ook graag willen doen.

7. CPAP tegen slaap-apneu

Naast stress en drukte is slaap-apneu een belangrijke oorzaak van slaaptekort, aldus Leufkens. “Ongeveer 7% van de volwassen lijdt eraan. Veel technische oplossingen van slaapproblemen richten zich op apneu. Bij slaap-apneu stokt de ademhaling soms tientallen seconden vanwege een blokkade van de luchtwegen. Hierdoor daalt het zuurstofniveau in het lichaam en krijgen de hersenen een seintje om wakker te worden om weer adem te halen. Je kunt zo tientallen keren per nacht wakker worden, vaak zonder dat bewust te ervaren. Je voelt je in de ochtend verre van uitgerust, maar je hebt niet het gevoel dat je te weinig geslapen hebt.”
 

‘Bij slaap-apneu stokt de ademhaling soms tientallen seconden’


De CPAP - Continuous Positive Airway Pressure - is een effectieve oplossing voor slaap-apneu. Het is een luchtpomp, aangesloten op een klein beademingsmasker over de neus en soms de mond. De pomp verzorgt met een luchtstroom een open toegang tot de luchtwegen. Leufkens: “Met een CPAP nemen de adempauzes significant af. Daardoor ben je minder vaak wakker. Dit zorgt er uiteindelijk voor dat je je ’s ochtends een stuk uitgeruster voelt.”

Philips is wereldwijd marktleider op het gebied van CPAP. Het bedrijf ontwikkelde bovendien kleine beademingsmaskers voor de neus. Deze DreamWear-maskers zijn zeer comfortabel in gebruik en hinderen CPAP-gebruikers bijna niet in hun bewegingen tijdens de slaap.

8. Mobiele apps

Er zijn apps op de markt die mensen begeleiden naar een gezonde leefstijl met voldoende slaap. Zo ontwikkelde Philips de SleepMapper, die mensen coacht bij het effectief gebruik van de CPAP.

“Goed slapen, voldoende bewegen en gezond eten: dat is de heilige drie-eenheid”, aldus Kerkhof. “Wie daar aandacht voor heeft, is gezonder en werkt effectiever.”
 

Meer weten over de innovaties die Philips wereldwijd introduceert om het leven van mensen te verbeteren? Lees er meer over op www.philips.com/innovationandyou


*Emeritus hoogleraar psychofysiologie Gerard Kerkhof (Universiteit van Amsterdam) komt in dit artikel aan het woord als geheel onafhankelijke deskundige op het gebied van slaapstoornissen. Hij heeft geen enkele financiële relatie met Philips.

Bronnen:

1 R.C. Kessler et al, Insomnia and the performance of US workers: results from the America insomnia survey (2011). Genoemd in: E.M. Wickwire, Health economics of insomnia reatments: The return on investment for a good night’s sleep.

2 N. Covassin en P. Singh, Sleep duration and cardiovascular disease (2016) Sleep Medicine Clinics

3 https://www.weforum.org/agenda/2014/12/10-ways-sleep-deprivation-affects-you/

4 N. Sjösten et al, Increased risk of lost workdays prior to the diagnosis of sleep apnea (2009), genoemd in: D, Leger et al, Impact of sleep apnea on economics

5 V. Shahly et al, The associations of insomnia with costly workplace accidents and errors: results from the America Insomnia Survey (2012). Genoemd in: E.M. Wickwire, Health economics of insomnia reatments: The return on investment for a good night's sleep.

6 http://healthysleep.med.harvard.edu/healthy/matters/consequences/sleep-performance-and-public-safety

7 R.C. Kessler et al, Insomnia and the performance of US workers: results from the America insomnia survey (2011). Genoemd in: E.M. Wickwire, Health economics of insomnia reatments: The return on investment for a good night's sleep.

8 http://www.rand.org/randeurope/research/projects/the-value-of-the-sleep-economy.html

9 http://www.businessinsider.com/10-ways-sleep-deprivation-affects-your-body-and-mind-2014-12?international=true&r=US&IR=T

10 Tim Leufkens, slaaponderzoeker Philips Research

11  http://www.nswo.nl/nieuws/samen-slapen-kost-je-twee-uur-slaap-per-nacht

Onderwerpen