Meest gelezen

17 reacties

Vergeet ook niet dat een robot niet altijd voordeliger is. dit hangt af van het (minimum)loon.

Dhr. de Vries

Met robots kan werk dat naar Azie en het Oostblok uitbesteed is terugkomen naar Nederland, dit kan dan ook weer banen opleveren. De robot is dan een alternatief voor de lage lonen landen.

Dhr. de Vries

Er is op zich niks mis mee dat door automatisering en robotisering het mogelijk wordt met minder arbeid hetzelfde te produceren. Dat is geen bedreiging, maar een enorme kans. Logisch dat er dan nagedacht moet worden over nieuwe manieren om arbeid en welvaart te verdelen. Voorbarig om nu een basisinkomen in te voeren daar kan ik me wel in vinden, maar de discussie daarover kan alleen maar toegejuicht worden.

Dhr. Mos

De geschiedenis herhaalt zich:
In 1592 werd door Cornelis Corneliszoon van Uitgeest de krukas met de windmolen gecombineerd tot de eerste houtzaagmolen. Tot op dat moment duurde het ongeveer dertig dagen om planken te zagen van één boom.

De uitvinding van Corneliszoon zorgde ervoor dat er veel sneller gezaagd kon worden en dat de scheepsbouw voor de VOC versneld werd. Er werd in die tijd door vakbonden met veel argwaan gekeken naar deze uitvinding, aangezien deze veel werkgelegenheid zou gaan kosten. Echter, de mensen die eerst planken zaagden konden werk vinden op de schepen van de VOC.

Deze uitvinding van Cornelis legde de basis voor de Gouden Eeuw.....

Joris Barendregt

Heer Barendregt en zo geldt het voor elke innovatie en verbetering. Natuurlijk verdwijnen er banen door automatisering, robotisering, procesverbetering en allerlei innovaties, maar door de vrijgekomen arbeid ontstaan ook weer veel nieuwe mogelijkheden die nu blijven liggen of waar we helemaal nog niet aan gedacht hebben. We doen nu ook volstrekt ander werk dan onze voorouders een eeuw geleden, terwijl de werkloosheid niet is toegenomen. Nu ja, er zijn altijd wel mensen werkloos, maar een groot deel van de werkloosheid is toch ook wel te wijten aan allerlei 'arbeidsmarktdrempels'. En vlak de aanzuigende werking van de sociale zekerheid ook niet uit, daar zijn al genoeg onderzoeken naar gedaan.

En ja, werk waar we nu om lachen, zoals "youtuber" wordt misschien in de toekomst een serieuze baan waar goed geld mee te verdienen valt.

Dhr. Zwakenberg

De landen met de grootste robotdichtheid per 1000 werknemers zijn Zuid Korea, Japan, Duitsland, Zweden, Denemarken en USA. Laten dat nu net de landen zijn met de minste werklozen en de meest moderne geflexibiliseerde arbeidsmarkten.

Dhr. Mastenbroek

Zo is het maar net heer Mastenbroek, maar laten we de ogen niet sluiten voor de werkelijkheid. Sommige landen passen zich nu eenmaal wat trager aan aan veranderende omstandigheden. De economie moet wel in staat zijn om de vrijgekomen arbeidskrachten te 'absorberen' en we moeten voorkomen dat mensen die hun werk kwijtraken terecht komen in flutbanen.

De overheid zou alles op alles moeten zetten om nieuwe bedrijvigheid in nieuwe sectoren mogelijk te maken. Daarnaast zouden alle regels die verhinderen dat mensen aan de slag gaan, hetzij in loondienst hetzij als zelfstandige afgeschaft moeten worden, daarmee voorkomen we dat er langdurige werkloosheid ontstaat.

Dhr. Zwakenberg

Een randvoorwaarde voor het ontstaan van nieuw werk is dat het inkomen redelijk verdeeld is terwijl het laatste decennium de middenklasse aan het verdwijnen is, met dadelijk slechts een kleine elite gaan al die nieuwe producten en diensten die nieuw werk zouden brengen het niet halen. Arbeid loont niet meer, en daarmee heb je op termijn een mank lopend kapitalisme.

Dhr. Koopmans

Wat de heer Bouman prachtig aantoont is de juistheid van de wet van Krol. Deze schrijver betoogde de vorige eeuw al dat datgene zich het eenvoudigst laat automatiseren wat toch al vanzelf gaat.
Dat vooral laagwaardige arbeid daar de dupe van wordt is daar het bewijs van.
Overigens kan in abstracto vastgesteld worden dat automatisering of beter digitalisering gewoon een innovatieve verschuiving is van arbeid naar kapitaal. De grenzen ervan worden gevormd door de steeds kortere economische levensduur van innovatieve productieprocessen en dus de stijgende kosten van de steeds vroegere afschrijvingen waar dalende winsten tegenover staan als gevolg van eerder vermeende lagere productiekosten. Wat hier manifest wordt is de wet tot behoud van ellende die stelt dat elke oplossing zijn eigen problemen creëert. Het is precies deze wetmatigheid die de mensheid al eeuwen doet voort tobben. Dat digitalisering tot een eeuwigdurende welvaartsstaat gaat leiden valt, zoals ook Bouman ook feilloos aanvoelt, te betwijfelen.

AJ Koornneef

Heer Koornneef, u heeft helemaal gelijk, automatisering is een innovatieve verschuiving van arbeid naar kapitaal, waardoor de productiekosten kunnen dalen, het aanbod vergroot wordt en producten goedkoper kunnen worden. In competitieve markten leidt dat helaas niet tot een stijging van de winst, hooguit tot een minder snel dalende winst. In groeimarkten is de automatisering broodnodig om aan de grote vraag naar producten te kunnen voldoen.

De arbeid die uiteindelijk vrijkomt door automatisering kan ingezet worden in productieprocessen elders. In het verleden is op deze manier arbeid uitgestroomd uit de landbouw naar de nijverheid en vanuit de nijverheid op haar beurt naar de diensten-sector.

In de diensten-sector wordt uiteraard ook driftig geautomatiseerd, waardoor arbeid vrijkomt voor nieuwe bedrijvigheid elders in de dienstensector.

Zijn de laagstopgeleiden de dupe van automatisering? Niet alleen, het raakt immers veel aspecten van het productie-proces. Ik zie ook beter betaald personeel verdwijnen en zelfs hele managementlagen worden weggesaneerd. En zelfs aandeelhouders kunnen de dupe worden, bedrijven die niet meegaan in het verbeteren van de productie kunnen de concurrentie niet aan en verdwijnen domweg van het toneel.

En u hoort mij niet beweren dat dat leuk is, het is het offer dat we moeten brengen voor de vooruitgang. In alle tijden zijn er mensen geweest die hierom de vooruitgang wilden stoppen. Die stenen gooiden in de nieuwe landbouwmachines omdat ze bang waren hun werk te verliezen.
Ja, u ziet het goed, de mensheid zal eeuwig voort moeten tobben. Maar u en ik, wij gaan de vooruitgang niet tegenhouden.


Dhr. Zwakenberg

Heer Koopmans, gelukkig werkt een economie niet zo. De economie is 'zelfcorrigerend', als de vraag naar producten daalt omdat de consumenten een lager inkomen hebben, dan zullen de prijzen net zolang dalen totdat vraag en aanbod weer bij elkaar komen. Voor de kleine elite die de producten aanbiedt is dat natuurlijk niet zo gunstig, een lagere omzet betekent een lagere winst en dus een kleiner kapitaal, aangezien de winst de waarde van het kapitaal bepaalt.

Ik weet niet wat u allemaal onder middenklasse rekent, maar de relatieve krimp van de middenklasse is volgens mij niet van economische aard. Ik zie wel de volgende factoren:
- veel migranten, waardoor het aantal armen flink is toegenomen. Hierdoor lijkt het alsof de middenklasse krimpt
- veel echtscheidingen, hierdoor groeit het aantal arme huishoudens
- ontgroening, het aantal autochtone jongeren is met zeker een miljoen afgenomen sinds de jaren zeventig. Hierdoor is ook de goed opgeleide beroepsbevolking gekrompen.
- vergrijzing
- doorstroming, de top van de middenklasse stroomt door naar de elite

Dhr. Zwakenberg

Economen zijn het per definitie nooit met elkaar eens. Eerder Rick van der Ploeg en Willem Vermeend in de Telegraaf een artikel waarin Basisinkomen weggezet werd als Linkse hobby. Vorige week was Rick van de Ploeg bij Buitenhof en gaf toen aan dat de middenklasse aan de beurt is met de bedreiging van robotisering. Mathijs Bouman zegt nu weer dat alleen de lagere klasse hier last van heeft. Ik denk dat deze jongens (Ploeg Bouman en Vermeend) maar een doel hebben en dat is werknemers zand in hun ogen strooien en beetje bij beetje de strop aantrekken. Iedere baan die verloren gaat door automatisering en robotisering komt nooit meer terug. En dat kost de samenleving enorm veel geld.

Niek Stam

Misschien wordt het eens hoog tijd om onszelf af te vragen of er niet meer is in het leven dan het produceren , al dan niet met behulp van algoritmes, van steeds meer producten met een steeds kortere levensduur maar wel met een enorm beslag op de schaarse grondstoffen. Uiteindelijk resten slechts afvalbergen, overladen kringloopwinkels , met plastic vervuilde oceanen en met sloten gedempt met textiel om maar van de rotzooi af te komen. Hieraan kan nog worden toegevoegd de verspilling van de meest kostbare grondstof uit een mensenleven. Namelijk de aan de productie van al deze troep verspilde weinige tijd die mensen maar te leven hebben. De electronische afvalberg, de schuldenbergen in de financiële sector en alle eerder genoemde zaken zijn voornamelijk monumenten ter herdenking van verspilde mensenlevens waarvan de tijd voor zinvollere dingen gebruikt hadden kunnen worden.Misschien moet het inmiddels archaïsche gedachtengoed van Calvijn eens worden losgelaten om tot de conclusie te komen dat een mens voor meer is voorbestemd dan nutteloze arbeid alleen. Dat het overblijvende schaarse werk dan aan digitale innovaties kan overgelaten en de mens over zijn eigen tijd kan gaan beschikken zou in dat geval de enige echte vooruitgang impliceren. Korter werken is sowieso een beter antwoord dan een basisinkomen en uitsluiting van steeds grotere groepen mensen.

AJ Koornneef

Heer Koornneef, helemaal met u eens en de dames onder ons zijn er al aan begonnen. Zie de discussie elders op het FD.

De automatisering (en mechanisering/robotisering) heeft ons de mogelijkheid gegeven om in ieder geval leuker werk te doen dan het verbouwen van aardappelen en het in elkaar draaien van auto's. En als het uurtarief toereikend is, kunnen sommigen er zelfs voor kiezen om minder te gaan werken (mocht het werk niet bevredigend genoeg zijn).

En gelukkig besteden we een relatief gezien steeds kleiner deel van ons inkomen aan 'spullen', een groeiend deel besteden we aan cultuur, diensten, veiligheid, gezondheid en andere zaken waar geen grondstof aan te pas komt anders dan onze eigen intelligentie en creativiteit.

Feitelijk gezien werken we nu allemaal veel korter dan onze voorvaderen. Wat u schets gebeurt al, de productie van de basisbehoeften kost relatief weinig arbeid. We besteden nu onze tijd aan zaken die onze voorouders zouden afdoen met 'geouwehoer'. Wie genoegen neemt met een laag inkomen, voldoende om van te kunnen eten en te kunnen wonen kan nu al toe met een deeltijdbaan.



Dhr. Zwakenberg

@Zwakenberg,
Het is in elk geval verheugend te zien dat u uw attitude om alles en iedereen maar aan het werk te zetten ongeacht de inhoud van die baantjes heeft losgelaten. Blijft nog het probleem dat de meeste werkgevers de inzet van mannelijke werknemers in deeltijd meestal afwijzen en er over deeltijdwerk zelden valt te praten tenzij het gaat op schaarse expertise. Het ,om meerdere redenen noodzakelijke korter werken zal echt van boven , dus via wetgeving, mogelijk gemaakt moeten worden. De door u waargenomen al gerealiseerde kortere werkweken vergeleken met vroeger zijn meestal ook op deze wijze tot stand gekomen. Tot dan zal de discussie over het invoeren van een basisinkomen en vooral de betaalbaarheid ervan nog wel even voortduren.

AJ Koornneef

Heer Koornneef, van mij hoeft niemand per se te werken, je werkt voor een inkomen en vaak ook omdat werken leuk en bevredigend is, maar hoe lang en hoe hard iemand werkt is helemaal een eigen zaak (uiteraard is het goed dat er een maximum is om gezondheids en veiligheids redenen).

Ik vind het helemaal prima als 'vakbroeders' de hoeveelheid aangeboden werk in een bepaalde sector onderling verdelen. Als dan het aangeboden werk terugloopt, zullen werkenden in zo'n sector geneigd zijn om in andere sectoren werk te zoeken of men neemt genoegen met een lager inkomen.

In principe doet dan de markt haar werk, bij een groot aanbod (aan werkkrachten) en een kleine vraag daalt de prijs van arbeid. Als de prijs daalt stijgt in de regel de vraag (naar werkenden), maar als de prijs echt te laag wordt gaan werkenden elders kijken.

Ik vind niet dat de overheid via wetgeving een algemene werktijdverkorting moet afdwingen. Er zijn mensen zat die het prettig vinden om 40 uur per week te werken of nog langer (onder hoger opgeleiden is de neiging groot om lange werkweken te draaien) en in veel sectoren zijn de werkenden niet aan te slepen. De overheid zou juist moeten faciliteren dat mensen snel kunnen overstappen van de ene sector (waar het werk opdroogt) naar de andere sector (waar groei is).


Dhr. Zwakenberg

Vergeet niet dat het gedeelte laagopgeleid erg groot is en dat een kat in het nauw rare sprongen maakt. Hoge werkloosheid in deze groep zonder compensatie kan grote maatschappelijke problemen zoals bijvoorbeeld de groei van extreme politieke partijen veroorzaken.

Dhr. Straver

Reactie niet ok? Meld misbruik bij de redactie.

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn.

Inloggen